اختلالات خواب

خواب یکی از مهم ترین نیازهای هر فرد برای ادامه حیات بوده و در کنار موارد دیگر ، یکی از منابع تامین انرژی برای بدن محسوب می شود. اختلالات خواب می تواند باعث بروز مشکلاتی از قبیل احساس بی حالی ، بی انرژی بودن ، ناتوانی در تمرکز و بسیاری مشکلات دیگر شود. اهمیت این فرایند به اندازه ای است که تحقیقات بسیاری از گذشته های بسیار دور بر روی آن انجام شده و راز جراحی ، در مقاله امروز خود ، پکیجی از آنچه در این خصوص برای شما سوال برانگیز بوده است را در یکجا جمع آوری کرده است. اهمیت کیفی و کمی خواب به اندازه ای است که بروز اختلال در آن ، می تواند زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه با ما همراه باشید تا با مطالعه مطالب مفید بتوانید دیدگاه خود را گسترش داده و با بهره مندی از یک خواب با کیفیت ، بتوانید از داشتن یک زندگی سالم ، لذت ببرید.

اختلالات خواب

اختلالات خواب ، مشکلاتی هستند که خواب شما را مختل نموده و مانع استراحت کردن شما شده و باعث بروز بی خوابی در طول روز و علائم دیگر می شود. همه افراد ممکن است در دوره ای از زندگی خود موارد مرتبط با خواب مختلفی از قبیل تجربه مکرر ناتوانی در خوابیدن ، احساس خستگی در طول روز علیرغم خواب کافی در طول شب قبل ، پایین آمدن سطح کیفیت فعالیت های روزمره در طول روز را تجربه کرده باشند. خواب یک فاکتور مهم در زندگی هر فرد بوده  و عدم خواب کافی می تواند پیامدهایی را در کیفیت عملکرد در مدرسه ، روابط میان فردی ، سلامت و غیره به همراه داشته باشد.

انواع اختلالات خواب

تقریباً ۸۰ نوع مختلف ناهنجاری خواب وجود دارد. مهم ترین موارد آنها عبارتند از :

• بیخوابی یا اینسومنیا
• آپنه خواب
• سندروم پاهای بی قرار
• نارکولپسی

هر انسان به چه میزان خواب نیاز دارد؟

طبق توصیه متخصصان ، افراد بزرگسال به حداقل ۷ تا ۹ ساعت خواب در طول شب نیاز دارند. البته میزان این نیاز در برخی افراد ، بیشتر و در برخی دیگر کمتر است.

بر اساس گزارشات یک مرکز تحقیقات اختلالات خواب در آمریکا ، افراد بزرگسال ۱۸ تا ۵۴ ساله به طور میانگین ، در طول سب در ایام هفته ، ۶.۴ ساعت و رد آخر هفته ۷.۷ ساعت می خوابند. این مرکز اعلام کرد که تمایل به خواب ، در سال های اخیر کاهش یافته است. افرادی که ساعات کمتری می خوابند ، اوقات بیداری خود را به استفاده از اینترنت در طول شب یا انجام کارهای محل کار در منزل سپری می کنند.

مرکز اختلالات خواب همچنین گزارش می دهد که افراد بزرگسال ۵۵ تا ۸۴ ساله در طول شب در روزهای هفته ، به هفت ساعت خواب نیاز داشته و این مدت زمان در پایان هفته به ۷.۱ ساعت می رسد. خواب اغلب به دلیل نیاز به حمام کردن یا دردهای فیزیکی در افراد مسن ، مختل می شود.

بعلاوه ، روند نزولی ساعات خواب در کودکان نیز قابل مشاهده می باشد. خواب بهینه در سنین مختلف کودکان متفاوت است. تحقیقات انجام شده در آمریکا نشان می دهد که کودکان در مقایسه با مدت زمان نرمال توصیه شده ، ۱.۵ برابر ، کمتر می خوابند. مصرف کافئین باعث کاهش ۵ تا ۷ ساعتی در خواب شده و تماشای تلویزیون در تخت خواب نیز در از دست رفتن ۲ ساعت خواب مورد نیاز در کودکان در طول هفته دخیل می باشد.

در صورت ناکافی بودن خواب ، چه اتفاقی می افتد؟

عدم خواب کافی و با کیفیت ، علاوه بر احساس خستگی ، مشکلات دیگری را نیز به همراه دارد. اختلالات خواب در عملکردهای شناختی ، اختلال ایجاد کرده و می تواند باعث بروز مشکلاتی در یادگیری در کودکان ، آسیب دیدن حافظه در افراد در تمامی سنین ، تغییر در شخصیت و افسردگی شود. افرادی که از خواب محروم می شوند ، ناتوانی در تصمیم گیری ، انجام عملکردهای مختلف ، زمان واکنش کوتاه تر ، احتمال تصادف با خودرو ، و تصادفات مرتبط با شغل را تجربه می کنند. کمبود خواب می تواند به شکلی معکوس بر روی چاقی ، دیابت و بیماری های قلبی ، اثر گذار بوده و اختلالاتی را در زندگی بوجود آورد.

چه کسانی در معرض اختلالات خواب قرار دارند؟

اختلالات مرتبط با خواب ، زنان را بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار می دهد.

اختلالات خواب چگونه تشخیص داده می شود؟

اگر مشکوک به ابتلا به ناهنجاری خواب هستید ، در خصوص علائم با پزشک خود مشورت کنید. پزشک آزمایشات فیزیکی را انجام داده و به شما در شناسایی مشکلاتی که در خصوص خواب تجربه می کنید ، کمک می کند. ثبت خاطرات خواب به مدت دو هفته می تواند اطلاعات مفیدی را در اختیار پزشک قرار دهد. برخی بیماری ها می تواند باعث بروز ناهنجاری خواب شود. بهترین متخصص طب خواب برای تشخیص ، تست هایی را توصیه می کند.

برای تشخیص ناهنجاری خواب ، توجه به عادات خواب از طریق ثبت خاطرات آنها و بحث درباره الگوها و ویژگی های خواب ، با پزشک اختلالات خواب ، بسیار حائز اهمیت است. برخی مشکلات رایج خواب را می توان با درمان های رفتاری و توجه بیشتر به بهداشت خواب درمان نمود.

تاثیر شرایط جوی بر روی ناهنجاری و اختلالات خواب

خواب ، یکی از مکانیسم هایی در بدن است که در اثر تاثیرات جوی ، دستخوش ناهنجاری هایی می شود. ایران بعنوان کشوری که دارای آب و هواهای متفاوت و متنوعی در شهرهای مختلف خود از قبیل اصفهان ، خوزستان ، فارس ، تهران ، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی و سایر شهرها می باشد ، احتمالاً این تجربه را به شما داده است که در زمان سفر به شهر های مختلف آن ، تاثیرات مربوط به شرایط آب و هوایی مختلف این سرزمین وسیع و پهناور را به خوبی درک کرده باشید. البته ، چنین تغییراتی همه گیر نبوده و در افراد مختلف ، با درجات متفاوتی تجربه می شود.

درمان اختلالات خواب

بر حسب نوع ناهنجاری خوابی که به آن دچار هستید ، پزشک درمان مناسبی را برای شما توصیه می کند. برخی از این درمان ها به شرح زیر می باشد:

• مصرف قرص خواب یا مکمل های ملاتونین
• مصرف داروهای سرماخوردگی یا آلرژی
• داروهای مربوط به بیماری های زمینه ای
• دستگاه کمک تنفسی ( اغلب برای آپنه خواب )
• تغییر سبک زندگی به منظور بهبود کیفیت خواب خصوصاً در زمان ترکیب با درمان های پزشکی
• افزایش مصرف ماهی و سبزیجات در رژیم غذایی در حین کاهش مصرف قند
• ورزش کردن برای کاهش استرس
• تنظیم یک برنامه نظم خواب و دنبال کردن دقیق آن
• نوشیدن آب کمتر در زمان خواب
• محدود کردن مصرف کافئین خصوصاً در ساعات آخر بعد از ظهر یا غروب
• قطع استعمال دخانیات و مصرف الکل
• خوردن وعده های غذایی کمتر قبل از خواب

علت اختلالات خواب

مشکلات خواب می تواند در اثر فاکتورهای متعددی ایجاد شود. هر چند علل ، متفاوت می باشند ، ولی نتیجه نهایی تمام ناهنجاری های خواب ، این است که چرخه طبیعی بدن برای چرت زدن و بیداری ، مختل می شود. هشت فاکتور دخیل در اختلالات خواب ، عبارتند از :

• عوامل فیزیکی ( از قبیل زخم معده )
• عوامل پزشکی ( از قبیل آسم )
• عوامل روانشناختی ( از قبیل افسردگی و ناهنجاری های اضطراب )
• عوامل محیطی ( سوئ مصرف الکل )
• کار کردن در شیفت های شبانه
• عوامل ژنتیکی
• عوامل دارویی ( داروهایی که در خواب اختلال ایجاد می کنند )
• بالا رفتن سن ( در حدود نیمی از افراد بزرگسال بالای ۶۵ سال ، نوع ناهنجاری خواب را تجربه می کنند. اینکه این اختلال ، یک بخش نرمال مرتبط با بالا رفتن سن بوده یا با داروهایی که افراد در سنین بالا اغلب آنها را مورد استفاده قرار می دهند ، هنوز یک موضوع ناشناخته محسوب می شود).

علائم اختلال خواب

اگر یکی یا چند مورد از علائم زیر را تجربه کرده اید ، دچار اختلال خواب هستید:

• احساس خواب در زمان رانندگی
• ناتوانی در بیدار ماندن در زمان بی تحرک بودن مثلاً در زمان تماشای تلوزیون یا کتاب خواندن
• ناتوانی در تمرکز بر روی کار ، فعالیت های مدرسه و منزل
• شنیدن مکرر این جمله که چقدر خوابالو به نظر می رسید.
• روبرو شدن با مشکلاتی در حافظه
• کند شدن واکنش ها
• ناتوانی در کنترل احساسات
• نیاز به چرت زدن تقریباً هر روز

برای بی خوابی چه بخوریم؟

مد نظر قرار دادن تحقیقات علمی و دانش سنتی برای پروفایل تغذیه ای ، می تواند چارچوبی از بهترین غذاها و نوشیدنی ها برای تجربه یک خواب و در امان بودن از اختلالات خواب را ارائه دهد. برخی از گزینه های غذایی در این خصوص شامل موارد زیر می باشد :

• بادام
• شیر گرم
• کیوی
• چای بابونه
• گردو
• ماهی چرب
• کاهو

این مواد غذایی و بسیاری موارد دیگر ، حاوی مواد مغذی و ترکیباتی هستند که می توانند چرخه خواب بدن را تحت کنترل در آورده و تنظیم کنند. افراد با مصرف این خوراکی ها و نوشیدنی ها ، دهه هاست که مشکلات بیخوابی خود را درمان کرده و خواب خود را بهبود بخشیده اند.

کمبود چه ویتامینی باعث بیخوابی می شود؟

کمبود برخی ویتامین ها می تواند در بروز اختلال خواب دخیل باشد. قبل از شروع به مصرف ویتامین ، برای رفع اختلالات خواب حتماً با پزشک مشورت کنید. برخی از ویتامین هایی که کمبود آنها می تواند باعث مختل شدن خواب شود ، به شرح زیر می باشد:

• ویتامین D

ویتامین D در سلامت استخوان ها نقش مهمی داشته و می تواند خلق و خو ، سیستم ایمنی را پشتیبانی کرده و التهاب را کنترل نماید.

• ویتامین E

این آنتی اکسیدان قوی ، به عملکرد صحیح سلول ها کمک کرده و از آنها در برابر آسیب دیدگی محافظت می کند. قابلیت آنتی اکسیدانی این ویتامین ، در رفع اختلالات خواب ، موثر می باشد.

• ویتامین C

ویتامین C آنتی اکسیدان دیگری است که در سلامت سیستم ایمنی نقش مهمی دارد. این ویتامین در سلامت قلب و عروق حائز اهمیت بوده و برای تولید کلاژن ، داشتن استخوان ، پوست و دندان های سالم ضروری است.

• ویتامین B6

این ویتامین ، فعالیت های بسیاری را در بدن انجام می دهد. نقش آن در رشد و عملکرد شناختی انکار ناپذیر است. B6 بر روی خواب و خواب دیدن تاثیر گذار است.

• ویتامین B12

ویتامین B12 نقش مهمی در عملکرد مغز داشته و سلامت قلب و عروق ، شکل گیری گلبول های قرمز و پشتیبانی از فعالیت DNA را تضمین می کند.