سارکوئیدوز

وقتی سخن از ابتلا به یک بیماری به میان می آید این تصویر در ذهن ما نقش می بندد که بخش خاصی از بدن ، در طول ابتلا به آن بیماری خاص در معرض آسیب قرار گرفته است ولی برخی بیماری های موذی هستند که می توانند بخش های متعددی از بدن را مورد حمله قرار دهند و سارکوئیدوز یکی از این بیماری ها است. راز جراحی امروز قصد دارد شما را با این بیماری بیشتر آشنا کند تا با شناسایی کامل آن ، در جبهه مبارزه با بیماری ها ، پیروز میدان بوده و یک بار دیگری با همراهی راز جراحی ، پرچم سفید سلامت خود را به نشانه پیروزی بالا ببرید. سارکوئیدوز یک بیماری التهابی است که در آن سیستم ایمنی ، بیش از حد فعال می شود و همین امر باعث می شود که دسته هایی از بافت های ملتهب شده که تحت عنوان گرانولوم خوانده می شوند در اندام های مختلف بدن شکل بگیرند. این بیماری اغلب ریه ها و گره های لنفاوی را تحت تاثیر قرار می دهد ولی می تواند بر روی چشم ها ، پوست ، قلب و حتی سیستم عصبی نیز اثر کند. موارد گزارش شده در خصوص ابتلا به این بیماری بسیار نادر است و تحقیقات نشان می دهد که هر ساله کمتر ۲۰۰۰۰۰ مورد ابتلا به این بیماری در ایالات متحده ، شناسایی می شود. این بیماری می تواند در موارد حاد و در صورت پیشرفت به قلب یا ریه ها ، یک فاکتور خطرناک و تهدید کننده سلامت و زندگی فرد محسوب شود. با مطالعه این پکیج کامل اطلاعاتی درباره این بیماری ، چشم انداز و افق دید خود را در خصوص این بیماری وسعت ببخشید. ما در تلاشیم تا با ترغیب شما به مطالعه این مقاله توانسته باشیم همسفری به یاد ماندنی در سفر زندگی توام با سلامت شما باشیم.

علائم اولیه سارکوئیدوز

پیش بینی این موضوع که این بیماری چگونه می تواند فرد را تحت تاثیر خود قرار دهد ناممکن است چون این بیماری می تواند بر روی هر عضوی در بدن اثر گذاشته و علائم آن بر حسب اینکه کدام عضو مورد حمله قرار گرفته است در دامنه متغیری قرار دارد.

در بسیاری از افراد مبتلا به این بیماری ، علائم به طور ناگهانی ظهور می کند ولی بروز آنها به چند ماه یا چند سال زمان نیاز داشته و این بیماری ، عود پیدا نخواهد کرد. این نوع بیماری ، سارکوئیدوز حاد نامیده می شود.

در برخی افراد هیچ علائمی ظهور نمی کند و بیماری بعد از انجام تست اشعه ایکس برای بررسی های مرتبط با یک بیماری دیگر ، تشخیص داده می شود.

در برخی افراد نیز علائم به صورت تدریجی پیشرفت نموده و با گذر زمان ، بدتر می شود و تا نقطه ای می رسد که به شدت فرد را در معرض آسیب قرار می دهد. این نوع بیماری ، سارکوئیدوز مزمن نامیده می شود.

این بیماری اغلب ریه ها ، پوست و گره های لنفاوی را مورد حمله قرار می دهد.

• علائم مرتبط با ریه

ریه ها در حدوداً ۹۰ درصد افراد مبتلا به این بیماری در معرض آسیب دیدگی قرار می گیرند. علائم اصلی شامل تنگی نفس و سرفه های خشک مکرر است. برخی افراد مبتلا به این نوع بیماری ، درد را در قفسه سینه خود تجربه می کنند. البته چنین موقعیتی در موارد نادر رخ می دهد.

• علائم مرتبط با پوست

در بسیاری افراد مبتلا به بیماری سارکوئیدوز ، پوست مورد حمله قرار می گیرد. در چنین شرایطی برامدگی هایی بر روی پوست شکل گرفته و پوست نیمه تنه بالایی جوش می زند.

علائم دیگر مرتبط با این بیماری شامل موارد زیر می باشد :

• سفت و متورم شدن غدد صورت ، گردن ، زیر بغل یا مفاصل ران
• احساس خستگی و حس مریض بودن
• درد مفاصل
• قرمز شدن چشم ها
• ضربان نامنظم قلب
• گرفتگی بینی
• درد در استخوان ها
• سنگ کلیه
• سردرد

علل سارکوئیدوز

سیستم ایمنی بدن در حالت نرمال از طریق آزاد کردن گلبول های سفید برای تفکیک و تخریب میکروب ها می جنگد. این باعث بروز التهاب ، تورم و قرمز شدن بافت های بدن در این نواحی می شود. سیستم ایمنی به هر چیزی در خون که قابل شناسایی نباشد نیز به همین شکل واکنش نشان داده و تا جایی مبارزه را ادامه می دهد که عفونت را به طور کامل از بین ببرد.

تصور می شود که علت بروز سارکوئیدوز ، تحریک بیش از حد سیستم ایمنی می باشد به طوریکه بدن حمله به بافت های خودی را آغاز می کند. التهاب حاصل باعث شکل گیری گرانولوم در اندام ها می شود.

بیماری های مشابهی از قبیل لوپوس نیز وجود دارند که در آن بدن بافت های خود را مورد حمله قرار می دهد. همه این موقعیت ها ، بیماری های خود ایمن نامیده می شوند. علت بروز چنین رفتاری از سوی سیستم ایمنی ، هنوز معلوم نشده است.

برخی فاکتورهای محیطی می تواند عامل شکل گیری چنین موقعیتی در افرادی شود که از نظر ژنتیکی در برابر این شرایط آسیب پذیر هستند.

سارکوئیدوز گاهی در بیش از یک عضو از اعضای خانواده اتفاق می افتد ولی هیچ شواهدی مبنی بر موروثی بودن آن در دست نمی باشد. این یک بیماری عفونی نبوده و نمی تواند از فردی به فرد دیگر انتقال پیدا کند.

چه افرادی در برابر ابتلا به سارکوئیدوز آسیب پذیر ترند ؟

این بیماری می تواند افراد را در هر سنی مورد حمله خود قرار دهد ولی معمولاً در افراد بزرگسال بین دهه های دوم و چهارم زندگی اتفاق می افتد. این بیماری افراد را از هر پیشینه قومی تحت تاثیر قرار می دهد. زنان در برابر ابتلا به این بیماری در مقایسه با مردان ، آسیب پذیرترند.

تشخیص سارکوئیدوز

برخی تست های مختلف را می توان برای تشخیص این بیماری مورد استفاده قرار داد. این موضوع به اندامی که تحت تاثیر این بیماری قرار گرفته است وابسته می باشد. اگر علائم نشان دهد که شما به این بیماری مبتلا هستید ، تست اشعه ایکس از قفسه سینه شما گرفته می شود یا ریه های شما با سی تی اسکن بمنظور بررسی علائم و نشانگان بیماری ، مورد بررسی قرار می گیرند.

در برخی موارد ، پزشک داخل ریه ها را با استفاده از یک لوله انعطاف پذیر باریک و بلند به نام اندوسکوپ مجهز به منبع نور و یک دوربین مخصوص که از راه گلو وارد می شود مورد بررسی قرار می دهد. نمونه کوچکی از بافت ریه نیز گاهی در طول تست با هدف مطالعه در زیر میکروسکوپ ، برداشته می شود. این فرایند تحت عنوان بیوپسی نامیده می شود.

اگر پزشک به این موضوع مشکوک باشد که بیماری سارکوئیدوز سایر اندام های شما از قبیل پوست ، قلب و چشم ها را مورد حمله قرار داده است ، اسکن و آزمایشات مخصوص مربوط به آنها نیز انجام خواهد شد.

درمان سارکوئیدوز

ماهیت این بیماری به گونه ای است که به طور خودبخود معمولاً در طول یک دوره چند ماهه یا چند ساله از بین می رود. تغییرات ساده در سبک زندگی و استفاده از داروهای مسکن بدون نسخه از قبیل پاراستامول یا ایبوپروفن اغلب برای کنترل درد مورد استفاده قرار می گیرد.

پزشک موقعیت را بررسی می کند تا ببیند که بیماری ، بدون درمان در حال بهتر شدن یا بدتر شدن است. این کار اغلب با استفاده از تست خون ، تست تنفس یا اشعه ایکس انجام می شود.

• دارو سارکوئیدوز

در صورت تجویز دارو ، قرص های استروئید ، معمولاً گزینه انتخابی خواهد بود. این داروها به تسکین علائم کمک کرده و از آسیب دیدگی اندام های تحت تاثیر قرار گرفته از طریق کاهش التهاب و پیشگیری از شکل گیری بافت اسکار ، جلوگیری می کند.

البته قرص های استروئید می تواند باعث بروز عوارض جانبی ناخوشایند از قبیل افزایش وزن یا احساس گیجی در صورت مصرف در دوز بالا شود. برخی عوارض جانبی دیگر از قبیل ضعیف شدن استخوان ها نیز می تواند در صورت مصرف دراز مدت استروئید ها اتفاق بیافتد. بنابرین این دارو تنها در صورت لزوم مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

در برخی موارد مکمل های کلسیم یا ویتامین D برای کمک به کاهش خطر پوکی استخوان ناشی از مصرف دراز مدت استروئیدها توصیه می شود. البته ، این مکمل ها تنها در صورت توصیه پزشک مورد استفاده قرار می گیرد. برخی افراد مبتلا به سارکوئیدوز در معرض خطراتی از قبیل سنگ کلیه در حین مصرف داروهای استروئید قرار می گیرند.

آیا سارکوئیدوز بر روی بارداری اثر می گذارد؟

این بیماری هیچ ارتباطی با بارداری شما نداشته و برروی نوزاد تازه متولد شده شما نیز اثر نمی گذارد. حتی بسیاری از علائم مرتبط با این بیماری در طول دوره بارداری بهبود می یابد چون بدن سطوح بالایی از کورتیکواستروئید را به طور طبیعی در این دوره تولید می کند. البته ، اگر بیماری باعث آسیب دیدگب جدی اندام ها خصوصاً قلب و ریه ها شود ، وضع حمل موفقیت آمیز برای مادر و فرزند ، اندکی دور از انتظار خواهد بود. پزشک در خصوص وضعیت مادر و نوزاد در چنین شرایطی بررسی های لازم را انجام خواهد داد.

رژیم غذایی در بیماری سارکوئیدوز

جز در مواردی که این بیماری باعث بالا رفتن سطح کلسیم در خون شود ، در موارد دیگر ، تغییر رژیم غذایی در شرایط ابتلا به این بیماری ، مورد نیاز نخواهد بود. در حدود یک نفر از هر ده فرد مبتلا به این بیماری دچار بالا رفتن سطح کسیم در خون می شوند. اگر چنین موقعیتی اتفاق بیافتد ، باید جذب کلسیم در رژیم غذایی خود را از طریق کاهش مصرف غذاهای غنی از کلسیم ، ویتامین های حاوی کلسیم و ویتامین D کاهش دهید. از قرار گرفتن در معرض بیش از اندازه نور خورشید نیز خودداری کنید.

آیا سارکوئیدوز بیماری ژنتیکی است ؟

در برخی خانواده ها وجود بیماری در اعضای درجه یک یا درجه دو ، نشان دهنده افزایش احتمال پنج برابری بیماری می باشد. ژن های متعددی شناسایی شده اند که احتمال ابتلا به این بیماری را تحت تاثیر قرار می دهند. همچنین ترکیبی از این ژن ها بر روی بالا رفتن سطح آسیب پذیری اثر گذار می باشند. برخی ژن ها از والدین به فرزند انتقال پیدا می کنند. البته هیچ تست غربالگری وجود ندارد که بتوان به واسطه آن افراد در معرض خطر را شناسایی نمود.

آیا سارکوئیدوز زندگی جنسی را تحت تاثیر قرار می دهد؟

در موارد بسیار نادر ، این بیماری می تواند غدد اندوکرین یا اندام های تولید مثل را به شیوه ای که بر روی زندگی فرد اثر بگذارد ، مورد آسیب خود قرار دهد. در بیشتر موارد ، نقص عملکرد در روابط جنسی به فاکتورهایی از قبیل افسردگی ارتباط دارد.

درمان خانگی سارکوئیدوز

دنبال کردن یک سبک زندگی سالم می تواند به کاهش التهاب و پشتیبانی از عملکرد اندام های آسیب دیده کمک کند. برخی از این اقدامات که می توان آنها را روش های خانگی برای درمان سارکوئیدوز تلقی نمود شامل موارد زیر می باشد:

• خوردن یک رژیم غذایی حاوی مقدار فراوان میوه و سبزیجات
• آبرسانی به بدن
• ترک استعمال سیگار
• خواب کافی
• حفظ وزن در سطح مناسب
• مدیریت کردن استرس

فعالیت های فیزیکی منظم از قبیل پیاده روی ، یوگا و ورزش های مقاومتی نیز می تواند به بهبود قدرت عضلات کمک کرده و خستگی های مرتبط با این بیماری را کاهش داده و باعث کم شدن استرس و بهبود خلق و خو شود.

همچنین با توجه به اینکه در این بیماری معمولاً ریه ها در معرض آسیب دیدگی قرار می گیرند ، دوری کردن از محیط های پر گرد و غبار و نیز مواد شیمیایی محرک که باعث تحریک سیستم تنفس می شود نیز می تواند مفید واقع شود.