فهرست مطالب
سرطان بیضه بیماری است که غده بیضه در مردان و پسران را در هر سنی درگیر می کند و می تواند از ۱۵ سالگی تا ۴۴ سالگی ، رخ دهد. سرطان بیضه ، جزو یکی از بیماری های بسیار نادر بوده و در صورت تشخیص به موقع ، این نوع سرطان به خوبی قابل درمان خواهد بود. با ارائه خدمات درمان ، خطر مرگ ناشی از این نوع سرطان به میزان قابل ملاحظه ای کاهش می یابد. کیفیت واکنش بیمار به درمان ، به نوع سلول سرطان ، دامنه گسترش آن و سلامت عمومی بیمار وابسته است. پزشکانی که سرطان بیضه را درمان می کنند ، هدف خود را بر روی محدود کردن عوارض جانبی آن متمرکز می نمایند. توصیه راز جراحی به شما این است که برای تشخیص به موقع سرطان بیضه ، در خصوص علائم اولیه این بیماری ، کسب اطلاعات کرده و یاد بگیرید که چگونه خود آزمایی را انجام داده و در صورت مشاهده نشانه یا علائمی مشکوک ، از قبیل احساس برامدگی ، تورم یا درد در ناحیه بیضه ها به پزشک مراجعه کنید.
ساختار بیضه
بیضه ها بخشی از سیستم تولید مثل در مردان می باشند. این دو غده کوچک تخم مرغ شکل در داخل یک کیسه در زیر آلت تناسلی نگهداری می شوند.
بیضه ها دارای یک بافت محکم و اندکی اسفنجی می باشند. محکم بودن بیضه ها باید به طور یکنواخت ، در سراسر آن به شکلی یکدست باشد. اندازه بیضه ها نیز باید تقریباً یکسان بوده ولی در برخی موارد ، یکی از آنها در مقایسه با دیگری ، بزرگ تر است. در لبه بالایی و خارجی ، یک ساختار لوله شکل و دارای خاصیت کشسانی وجود دارد.
بیضه ها مکانی هستند که اسپرم در آن به بلوغ می رسد. بیضه ها هورمون های مردانه از قبیل تستسترون را نیز تولید می کنند. این هورمون ، تحریک جنسی در مردان را کنترل می کند. این هورمون ، رشد ماهیچه ، استخوان ها و موهای بدن را نیز آغاز می کند.
علائم سرطان بیضه
علائم یک تومور بیضه شامل موارد زیر می باشد:
- یک برآمدگی بدون درد در بیضه ها ( رایج ترین علت )
- تورم بیضه ( با درد یا بدون درد ) یا احساس سنگینی در کیسه بیضه
- حساس شدن یا تغییر در بافت سینه مرد
اگر متوجه وجود هر گونه برآمدگی یا بخش سفت در بیضه های خود شدید ، باید برای تشخیص این موضوع که آیا این برامدگی تومور است یا خیر ، به پزشک مراجعه کنید. تعداد بسیار اندکی از مردان مبتلا به سرطان بیضه ، در ابتدا ، احساس درد می کنند.
علل ابتلا به سرطان بیضه
اجتناب از فاکتورهای خطر سرطان بیضه ، ناممکن است. بهترین طرح ، شناسایی زود هنگام است. مردانی که در معرض بیشترین خطر قرار دارند ، شامل موارد زیر می باشند:
- مردانی که پدر یا برادر آنها به سرطان بیضه مبتلا بوده اند.
- مردانی که قبل از تولد ، سابقه ابتلا به بیضه های نزول نیافته داشته اند.
- وجود سلول های ناهنجار در بیضه که معمولاً در طول تست ناباروری یافت می شوند.
اگر جزو یکی از این الگوها هستید ، هر ماه خودآزمایی بیضه را انجام دهید. این خودآزمایی به شما کمک می کند تا بتوانید مشکل را زود شناسایی کرده و درمان را به شکلی موفقیت آمیز تر انجام دهید.
تشخیص سرطان بیضه
خود آزمایی بیضه
بهترین زمان برای انجام خودآزمایی بیضه ، بعد از حمام آب گرم یا دوش گرفتن است. باید برای خودآزمایی در حالت ایستاده باشید و اجازه بدهید کیسه بیضه در حالت ریلکس قرار گیرد. این کار تنها چند دقیقه طول می کشد. برای شروع :
- بیضه را تست کنید. به آرامی ولی محکم ، هر بیضه را بین انگشت شست و انگشت اشاره ، فشار دهید. کل سطح بیضه را لمس کنید. سفتی بیضه ها باید در تمام بخش های آن ، یکنواخت باشد. اینکه یکی از بیضه ها در مقایسه با بیضه دیگر اندکی بزرگ تر باشد ، کاملاً طبیعی است.
- یافتن لوله برنده منی یا اپیدیدیوم . این بخش ها ، ساختارهای لوله مانند و نرم واقع در بالا و پشت بیضه ها می باشند. این لوله ها ، اسپرم را جمع آوری کرده و آن را حمل می کنند.
- جستجوی برآمدگی ، تورم یا چیزهایی که غیر عادی به نظر می رسند. برآمدگی ها و ناهمواری ها ، حتی در صورت عدم ایجاد درد ، طبیعی نمی باشند. درد نیز نشانه طبیعی محسوب نمی شود.
- خودتان را حداقل ماهی یک بار چک کنید. همیشه تغییرات در اندازه ، شکل و بافت بیضه ها را بررسی کنید.
اگر متوجه برآمدگی یا تغییراتی در طول زمان شدید ، باید تحت مراقبت های پزشکی قرار بگیرید. شاید هیچ مشکلی وجود نداشته باشد ، ولی در صورت وجود سرطان بیضه ، سرعت انتشار آن بالا است. در صورت تشخیص زود هنگام ، سرطان بیضه ، بسیار قابل درمان می باشد.
تست پزشکی
- تست فیزیکی و ثبت سلامت : اورولوژیست درباره وضیعت سلامت تان با شما صحبت می کند. او کیسه بیضه ، شکم ، گره های لنفاوی و دیگر بخش ها را بمنظور یافتن علائم سرطان مورد بررسی قرار می دهد. وی همچنین تست هایی را برای یافتن برامدگی ها ، نقاط سفت یا علائم تورم ، انجام می دهد. در صورتی که سابقه بیضه های نزول نکرده داشته اید ، به پزشک خود اطلاع دهید.
- سونوگرافی بیضه : این تست تصویر برداری برای مشاهده داخل کیسه بیضه و کنترل برامدگی های مشکوک مورد استفاده قرار می گیرد. اسکن های دیگر یا اشعه X نیز در صورتی که پزشک بخواهد داخل شکم یا قفسه سینه شما را مشاهده کند ، انجام می پذیرد. این تست با هدف تشخیص انتشار سرطان به گره های لنفاوی ، ریه ها یا کبد انجام می شود. در موارد نادر ، ام آر آی انجام می شود ، ولی در برخی موارد برای کنترل مغز و ستون فقرات ، این تست ، مورد نیاز می باشد.
- تست خون : تست خون برای کنترل مارکر ها یا نشانگرهای تومور انجام می شود. مارکرها ، پروتئین ها و هورمون هایی هستند که بوسیله برخی سرطان های بیضه ساخته می شوند. نرمال بودن نشانگرهای تومور به این معنی نیست که شما مبتلا به سرطان نیستید. در خصوص سطوح مارکر تومور از پزشک خود سوال کنید.
- تست نشانگر تومور سرم : نشانگرهای تومور باید قبل از درمان هایی از قبیل جراحی ، اندازه گیری شوند. اگر سرطان یافت شود ، تست های نشانگر تومور ، بعد از درمان برای ردیابی کیفیت پیشرفت درمان در طول زمان ، تکرار می شود.
مراحل سرطان بیضه
اگر اورولوژیست شما با انجام تست ها ، سرطان را تشخیص دهد ، در مرحله بعد برای تشخیص نوع سلول سرطان و میزان انتشار آن ، وارد عمل می شود. این کار ، مرحله بندی نامیده می شود و به پزشک کمک می کند تا بهترین درمان را برای بیماری ، انتخاب کند.
بر خلاف سرطان های دیگر ، پزشک قبل از جراحی ، نمونه برداری را انجام نمی دهد. در سرطان بیضه ، سلول ها بعد از جراحی برای برداشتن بافت سرطانی ، بررسی می شوند.
مراحل سرطان بیضه
مرحله صفر: در این مرحله در واقع سرطانی اتفاق نیافتاده است و یک مرحله هشدار دهنده در خصوص احتمال شروع سرطان محسوب می شود. این مرحله که GCNIS نامیده می شود ، گاهی در توبول های وابسته به منی یافت می شوند و در هیچ جای دیگری وجود نخواهند داشت.
مرحله ۱ (IA,IB,IS) : در این مرحله ، سرطان تنها در بیضه یافت می شود و به گره های لنفاوی مجاور ، پیشرفت نکرده است.
مرحله ۲ (IIA,IIB,IIC) : سرطان در این مرحله به یک یا چند گره لنفاوی در شکم پخش می شود ولی به بخش های دیگر بدن ، راه پیدا نمی کند.
مرحله ۳ (IIIA,IIIB,IIIC) : سرطان در این مرحله به آنسوی گره های لنفاوی در شکم ، گسترش پیدا می کند. سرطان در نواحی دورتر از بیضه ها مثلاً در گره های لنفاوی دور یا ریه ها یافت می شود. سطح مارکر های تومور در این مرحله ، بالا است.
بیش از ۹۰ درصد سرطان های بیضه در سلول هایی به نام سلول های زاینده شروع می شود. این سلول ها ، سلول های سازنده اسپرم هستند. انواع اصلی تومورهای سلول زاینده (GCTs) در بیضه ها از نوع سمینوما یا غیر سمینوما می باشد.
درمان سرطان بیضه
اغلب یک تیم متشکل از اورولوژیست ، انکولوژیست و انکولوژیست پرتودرمانی ، با یکدیگر برای یافتن بهترین طرح درمان برای هر بیمار کار می کنند. گزینه های انتخابی بر پایه تشخیص دقیق و وضعیت سلامت بیمار استوار می باشد. گزینه های درمان عبارتند از:
مراقبت های پس از درمان سرطان بیضه
مراقبت ، روشی برای بررسی تغییرات با چک آپ های نرمال می باشد. این فرایند شامل تست فیزیکی ، تست های نشانگر تومور ، و تست های تصویر برداری می باشد. تست های تصویر برداری با یک سونوگرافی از کیسه بیضه آغاز می شود. همچنین تست اشعه ایکس قفسه سینه یا سی تی اسکن نیز مورد استفاده قرار می گیرد. صرفنظر از نوع درمان ، بیشتر مردان برای بررسی علائم تولید تستسترون کم نیز تحت آزمایش قرار می گیرند.
مراقبت برای سرطان های مرحله صفر و یک توصیه می شود.
جراحی
جراحی ، درمان اصلی سرطان بیضه است. اغلب اوقات ، یک فرایند جراحی بیضه برداری برای براشتن کل بیضه ها انجام می شود. بر اساس تشخیص انجام شده ، گزینه های دیگر نیز توصیه می شود. تغییرات در باروری ، موضوعی است که قبل از انجام جراحی ، مورد بحث قرار می گیرد.
- اورکیکتومی برای تشخیص و درمان سرطان بیضه در مراحل ولیه و نهایی مورد استفاده قرار می گیرد. در این جراحی ، کل بیضه از طریق ایجاد یک برش در کشاله ران ، برداشته می شود.
- بعد از جراحی ، مراقبت های منظم برای اطمینان ازعدم بازگشت سرطان ، انجام می شود.
- اگر یکی از بیضه ها برداشته شود و دیگری نرمال باشد ، سطوح تستسترون در حد مطلوبی خواهد بود. بیضه سالم ، می تواند مقادیر کافی تستسترون را تولید کند.
- در صورتی که مرد نگران شکل ظاهری بیضه های خود باشد ، جراحی پروتز بیضه برای بازیابی شکل ظاهری طبیعی ، گزینه قابل اجرا خواهد بود.
جراحی اسپارینگ بیضه ( TSS ) ، تنها مورد پیشنهادی در موارد گزینشی می باشد. در این جراحی ، به جای کل بیضه ها ، بافت تومور برداشته می شود. برای انجام این کار ، توده باید بسیار کوچک بوده و مارکر تومور باید منفی باشد. این ، بهترین گزینه برای مردان دارای تومور خوش خیم ، به جای سرطان می باشد. پس از انجام TSS ، مراقبت های مکرر ، بسیار حائز اهمیت است چون احتمال بازگشت سرطان وجود دارد. برخی از عوارض جانبی از قبیل ناباروری نیز قابل انتظار می باشد.
اگر تومور ، بدخیم باشد و مرد در یک طرف ، دارای بیضه نرمال باشد ، TSS توصیه نمی شود.
پرتودرمانی
پرتودرمانی برای کشتن سلول های سرطان در بیضه یا در گره های لنفاوی مجاور ، مورد استفاده قرار می گیرد. این روش برای درمان سرطان های سلول سمینوما مورد استفاده قرار می گیرد چون برخی انواع سرطان های غیر سمینوما ، در برابر پرتوتابی ، مقاوم هستند. در صورتی که سرطان بیضه به اندام های دور از قبیل مغز انتشار پیدا کرده باشد ، پرتودرمانی ، یکی از گزینه های پیشنهادی خواهد بود.
شیمی درمانی
شیمی درمانی در سرطان هایی استفاده می شود که به آنسوی بیضه ها ، پیشرفت کرده یا مارکر های تومور بعد از جراحی ، افزایش پیدا کرده باشند. مارکر های تومور سرم و تست های تصویر برداری به عنوان راهنما در کنترل مقدار شیمی درمانی مورد نیاز ، مفید می باشند.
این داورها از طریق جریان خون در بدن سفر می کنند و به همین دلیل ، عوارض جانبی را به همراه دارند. این داروها می توانند سلول های سرطان را پاکسازی کرده و به گره های لنفاوی نیز سفر کنند. بعلاوه ، از آنها برای کمک به کاهش خطر بازگشت سرطان بعد از جراحی ، استفاده می شود.
گاهی اوقات ، بیش از یک داروی شیمی درمانی برای درمان سرطان بیضه ، ترکیب می شود. این داروها در سه یا چهار چرخه سه هفته ای ، مورد استفاده قرار می گیرند. گاهی اوقات ، جراحی دیگری بعد از شیمی درمانی برای برداشتن سرطان ، انجام می شود.
سرطان بیضه کشنده است؟
در صورتی که سرطان بیضه به موقع تشخیص داده شود ، می توان آن را درمان نموده و از بروز خطر مرگ بر اثر سرطان بیضه جلوگیری نمود. ولی زمانی که تشخیص این بیماری به تعویق بیافتد ، بیماری به سرعت رشد می کند و به نواحی مختلف بدن راه پیدا کرده و تنها راه باقی مانده ، برداشتن کامل بیضه است. گاهی در کنار این روش درمان ، روش های دیگری نیز برای تکمیل فرایند درمان ، مورد استفاده قرار می گیرد.
