سرطان کبد

موضوع مورد بحث این مقاله از راز جراحی سرطان کبد می باشد که از انواع کشنده این بیماری است. در حقیقت هر نوع از بیماری سرطان به دلیل سخت علاج بودن آن ها ، ترسناک و البته خطرناک می باشند. وقتی می شنویم یک نفر ، چه آشنا باشد ، چه غریبه یا یکی از افراد مشهور ، به سرطان دچار شده است ، همه ما برای او ناراحت می شویم و اینکه امروزه خبرهایی از این دست بسیار به گوش می رسد ، بسیار غم انگیز و تا حدودی هراس انگیز است. از آن جایی که علت دقیق بروز سرطان هنوز مشخص نشده است نمی توان به طور قطع پیش بینی کرد که چه افرادی مبتلا می شوند و چه کسانی در معرض خطر این بیماری نیستند. همچنین به همین دلیل است که تاکنون درمان قطعی برای آن پیدا نشده است. در ابتدا توضیح مختصری راجع به کبد و سرطان کبد می دهیم و در ادامه به طور مفصل به این بیماری می پردازیم .

سرطان کبد از سلول های خود کبد نشات می گیرد. کبد یکی از مهم ترین ارگان ها بدن است که در بالای ناحیه ابدومینال، در سمت راست ، زیر پرده دیافراگم و بالای شکم قرار گرفته است. سرطان مربوط به این عضو انواع گوناگونی دارد و متداول ترین آن ها هپاتوسلولار کارسینوما ( hepatocellular carcinoma ) نامیده می شود که از سلول های اصلی کبد ( هپاتوسیت ) شروع می شود. احتمال وقوع دیگر انواع این سرطان با نام های کلانژیموکارسینوما و هپاتوبلاستوما به نسبت کمتر است.

علائم سرطان کبد

یکی از مواردی که منجر به خطرناک شدن سرطان کبد می شود این است که این بیماری در مراحل اولیه عموماً علائم یا نشانه ای از خود نشان نمی دهد ؛ بنابراین افراد متوجه نمی شوند که به این عارضه دچار هستند. اما هر چه سرطان پیشرفته تر شود ، علائمی نمود پیدا می کنند که به شرح زیر هستند:

• کاهش وزن بدون سبب ؛ یعنی فرد بدون پرداختن به ورزش یا گرفتن رژیم وزن کم کند.
• کاهش اشتها
• درد در قسمت فوقانی ناحیه شکمی
• حالت تهوع و استفراغ
• خستگی ممتد و ضعف عمومی
• تورم ناحیه ابدومینال
• زرد شدن رنگ پوست و قسمت سفیدی چشم
• مدفوع سفید رنگ

علائم سرطان کبد در آزمایش خون

سرطان کبد تنها از طریق آزمایش خون مشخص نمی گردد. البته یک سری مولفه های خاص در خون وجود دارند که به آن ها به اصطلاح نشانگر خون (blood markers ) می گویند که در افراد مبتلا به سرطان کبد ممکن است سطح آن ها بالا رفته باشد. بالا رفتن نشانگر تومور به نام آلفا فیتوپروتئین (AFP) علامتی است مبنی بر اینکه فرد به بیماری کبدی همچون سرطان کبد مبتلا است. اگر فرد مشکوک به ابتلا به سرطان کبد باشد ، امکان دارد پزشک یا انکولوژیست انجام یک آزمایش خون روتین را تجویز کند که طی آن شمارش کامل سلول های خونی ، مشخصات ماهیت شیمیایی خون ، فاکتور انعقادی و عملکرد کبد مورد ارزیابی قرار می گیرد.

علائم سرطان کبد در سونوگرافی

همانطور که می دانید سونوگرافی یک پروسه تشخیصی است که به کمک امواج اولتراسوند به انجام می رسد. در واقع این امواج از طریق حسگر که بروی پوست در ناحیه هدف حرکت داده می شود وارد بدن شده ، از بافت های نرم و مایعات عبور کرده و به بافت های سفت و پر تراکم بدن برخورد می کند. انعکاس این امواج بر روی مانیتور تصویر آن بافت را تشکیل می دهند. انجام سونوگرافی در راستای تشخیص سرطان کبد ، اولین تست غربالگری به حساب می آید. علائم سرطان کبد در سونوگرافی به صورت توده هایی غیر طبیعی در بافت کبد هستند که در تصویر بدست آمده از این پروسه ، قابل رویت خواهند بود. اما این امر به تنهایی وجود این نوع سرطان را تایید نمی کند ؛ بلکه ریسک ابتلا را نشان داده و برای تشخیص صحیح تر به آزمایش بیشتری نیاز است.

چه مواردی ریسک ابتلا به سرطان کبد را افزایش می دهند ؟

عفونت مزمن هپاتیت B و هپاتیت C  : ابتلا به عفونت مزمن که از ویروس هپاتیت B یا C ناشی شده است ، فرد را به میزان بیشتری مستعد ابتلا به سرطان کبد می کند.

سیروز یا التهاب شدید کبد که باعث تشکیل اسکار بر روی بافت کبد می شود

نوعی بیماری کبدی ارثی مثل هموکروماتوز ( بیش آهنی) یا بیماری ویلسون

دیابت

بیماری کبد چرب غیر الکلی

قرارگرفتن در معرض آفلاتوکسین

مصرف بیش از حد مشروبات الکلی

از چه طریقی می توان ریسک ابتلا به سرطان کبد را کاهش داد ؟

برای اینکه احتمال وقوع این بیماری در شما کمرنگ تر شود باید قرارگیری در معرض ریسک فاکتورهای گفته شده را کمتر کنید. در ادامه برای هر یک راه هایی را شرح می دهیم که به شما کمک می کنند از این عوامل خطر زا بیماری سرطان کبد دور بمانید.

سیروز که یکی از ریسک فاکتورهای می باشد. برای آن که از بروز این عارضه جلوگیری شود بایستی تا حد امکان نوشیدن مشروبات الکلی را محدود کنید. مورد دیگر نگه داشتن وزن در میزان مناسب می باشد ؛ بنابراین سعی کنید مرتب ورزش کردخ و رژیم غذایی سالمی داشته باشید.

برای پایین آوردن خطر عفونت هپاتیت B ، بهتر است واکسن مربوطه را دریافت کنید. هپاتیت C واکسنی ندارد اما برای اینکه به این ویروس آلوده نشوید در رعایت یک سری نکات باید کوشا باشید :

• نسبت به سلامت پارتنر جنسی تان آگاهی داشته باشید.
• هنگام تزریق داروی درون وریدی حتما از نیدل و سورنگ استریل استفاده کنید.
• اگر به تتو زدن یا پیرسینگ علاقه دارید ، حتما این کار را در محل معتبری به انجام رسانید.

پروسه های تشخیص بیماری سرطان کبد

بعد از مراجعه به پزشک و انجام معاینه و بررسی علائم نمود یافته ، ایشان برای پی بردن به حقیقت بیماری انجام یک سری تست های تشخیصی را تجویز می کند.

آزمایش خون

تست های تصویربرداری مثل سونوگرافی ، سی تی اسکن و ام آر آی

بیوپسی یا نمونه برداری از بافت سینه

طول عمر سرطان کبد

طول عمر فرد مبتلا به سرطان کبد ، بسته به این موضوع است که در هنگام تشخیص ، بیماری تا چه حد در بدن پیشرفت کرده است. فاکتورهای دیگر مثل شرایط جسمی و فیزیکی هر شخص ، نوع سرطان و درمان اتخاذ شده نیز در این امر دخالت دارند. به همین خاطر است که هیچگاه نمی توان به طور دقیق گفت که بیمار تا چند وقت دیگر زنده است. به طور کلی مشخص کردن آمار در این زمینه برای این بیماری سخت تر از دیگر انواع این بیماری می باشد. اطلاعات ذیل در مورد طول عمر بیماران ، در شیوه نامه درمان های بالینی اروپا (European Clinical Practice Guidelines) در راستای این بیماری ارائه شده که بر اساس سیستم استیج بندی این بیماری در کلینیک سرطان کبد بارسلونا (Barcelona Clinic Liver Cancer) تهیه شده است.

استیج صفر : بدون اتخاذ روند درمانی ، به طور میانگین فرد بیش از ۳ سال می تواند به زندگی ادامه دهد. با اتخاذ روند درمانی ، از هر ۱۰۰ بیمار ، ۷۰ تا ۹۰ نفر ، زندگی شان ۵ سال یا بیشتر از آن نیز ادامه پیدا می کند.

استیج A : اگر فرد تحت درمان قرار نگیرد ، به طور متوسط تا سه سال بعد از تشخیص سرطان کبد ، عمر می کند. در صورت درمان ، ۵۰ تا ۷۰ نفر از هر ۱۰۰ بیمار ، طول عمری ۵ ساله یا حتی بیشتر خواهند داشت.

استیج B : در این مرحله بدون درمان ، فرد تا ۱۶ ماه زنده می ماند. اما کسانی که تحت درمان قرار می گیرند ، این مدت زمان را به تقریبا ۲۰ ماه افزایش می دهند.

استیج C : طول عمر بیمار در این مرحله ، بدون هیچگونه درمانی ، بین ۴ تا ۸ ماه در نظر گرفته شده است و اگر تحت درمان قرار بگیرند ۶ تا ۱۱ ماه زنده خواهند ماند.

استیج D : مبتلایان به آخرین مرحله سرطان کبد ، بدون درمان کمتر از ۴ ماه زنده می مانند. تا به الان درمانی برای این مرحله از سرطان ابداع نشده است و متخصصان تنها با روش هایی سعی بر آن دارند تا از شدت علائم بیماری بکاهند.

آیا سرطان کبد قابل درمان است ؟

افرادی که به این بیماری دردناک مبتلا می شوند ، اولین مطلبی که از پزشک می پرسند این است که آیا سرطان کبد قابل درمان است ؟ متاسفانه درمان هر نوع از این بیماری خیلی دشوار و سخت می باشد. در مراحل اولیه این نوع سرطان که درمان می تواند با سهولت بیشتری انجام شود ، علائم قابل توجهی در پی ندارد و به همین دلیل  در زمان مناسب ، وجود بیماری تشخیص داده نمی شود. نشانه های بیماری در مرحله متاستاز سرطان نمود پیدا می کنند که البته خیلی دیر است و به سبب آن که سرطان در بدن پراکنده شده است درمان آن نیز بسیار دشوار می شود. شبکه پیچیده عروق خونی و مجرای صفرا کبد ، باعث می شوند که انجام جراحی سخت شود. اکثر روندهای درمانی هدف شان این است که بیمار درد کمتری را احساس کند و تا آنجا که امکان دارد ، مدت بیشتری به زندگی ادامه دهد.

بیمارانی که در مراحل ابتدایی سرطان کبد هستند ، این امکان برایشان وجود دارد که با انجام جراحی ، غده های سرطانی از کبد آن ها خارج شوند و شانس بیشتری برای ادامه زندگی داشته باشند. اما با پیشرفت بیماری و درگیر شدن دیگر اندام ها ، جراحی سخت می شود. ممکن است کبد آنقدر آلوده به سلول های سرطانی شده باشد که انجام جراحی نیز غیر ممکن شود و فرد توان تحمل آن را نداشته باشد. در بعضی از بیماران ، کبد مستقیما تحت شیمی درمانی قرار می گیرد تا سایز تومورهای سرطانی کوچکتر شوند و انجام جراحی ممکن گردد. البته حتی بعد از جراحی نیز افراد بایستی تحت نظر پزشک باشند و به طور منظم معاینه و چک آپ شوند تا در صورت بروز مجدد بیماری ، بتوان آن را کنترل کرد. پیوند کبد نیز یکی دیگر از راه های درمانی است. معمولا این روند برای کسانی که هر دو کبد آن ها درگیر بیماری شده اند اتخاذ می شود ؛ اما باید بدانید که این پروسه بسیار ریسک بالایی دارد اما در صورت موفقیت آمیز بودن ، طول عمر فرد مبتلا به سرطان را افزایش می دهد.

سرطان کبد یکی از سخت علاج ترین انواع سرطان می باشد ؛ زیرا این بیماری در مراحل اولیه نشانه ای از خود نشان نمی دهد و زمانی فرد متوجه می شود که بسیار از بخش های بدن به سلول های سرطانی آلوده شده اند. پس سعی کنید همواره از یک سبک زندگی سالم پیروی کرده تا زندگی با ارزش خودتان را به خطر نیندازید.