شپش سر

آیا احساس می کنید که سرتان بیش از اندازه می خارد و انگار چیزی در سر شما در حال حرکت است. آیا خوابتان مختل شده و برآمدگی های قرمز رنگی در سر و گردن و کتف شما بوجود آمده و چیزهای سفید رنگی را در موهای خود مشاهده می کنید؟ این موارد علائم شپش سر می باشند و به شما هشدار می دهند که برای مراقبت از موها و سلامت پوست سر خود باید برای درمان دست به کار شوید. البته این انگل انسانی یک خطر جدی برای سلامت به شمار نمی آید ولی در صورت بی اهمیت تلقی شدن ، علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن کیفیت زندگی فرد ، می تواند باعث بروز مشکلاتی از قبیل انزوای اجتماعی شود. بعلاوه ، با توجه به اینکه موها جزو اعضای حساس بدن بوده و نیاز به مراقبت دارند ، به منظور برخورداری از موهای سالم و پیشگیری از بروز مشکلاتی از قبیل ریزش مو و نیاز به انجام اقدامات درمانی از قبیل کاشت مو در آینده ، راز جراحی مثل همیشه ، شعار پیشگیری بهتر از درمان است را بعنوان سرلوحه کار ، توصیه می کند.

آیا شپش سر باعث ریزش مو می شود؟

اگر شپش سر بدون درمان رها شود ، خطر آسیب دیدن پوست سر را به همراه داشته و می تواند سلامت موها را در معرض خطر قرار دهد. اگر فولیکول های مو مسدود شوند ، احتمال ریزش مو وجود خواهد داشت. اگر موها با تخم های شپش یا باکتری پوشیده شوند ، نمی توان انتظار موهای نرم را داشت. بعلاوه ، شانه یا برس کشیدن موها بسیار دشوار می شود. موهای سالمی که اکنون مورد حمله شپش قرار گرفته و اقدامی برای درمان آنها صورت نگرفته است ، در معرض خطر ریزش قرار داشته و همین امر می تواند در سنین بالاتر ، فرد را با معضلات کم مویی در ناحیه سر و نیاز به کاشتن مو روبرو کند.

آیا شپش در نهایت می میرد؟

شپش سر می تواند تا سی روز زنده بماند و بعد از آن می میرد. ولی در طول این دوره سی روزه هر شپش ماده می تواند تا ۳۰۰ تخم بگذارد. وقتی مادر و پدر می میرند ، خانواده به زندگی خود ادامه داده و این چرخه تولید مثل همچنان ادامه پیدا می کند. این چرخه هر ۲۴ تا ۳۷ روز یکبار تکرار می شود و در نتیجه تعداد شپش ها افزایش یافته و این به این معنی است که حمله ، جدی تر شده است. پس منطقی نیست که فکر کنیم شپش ها به طور طبیعی ، نهایتاً از بین خواهند رفت. اقدام به درمان ، یک امر الزامی به شمار می آید.

آیا شپش سر در صورت درمان نشدن ، سلامت عمومی را در معرض خطر قرار می دهد؟

شپش سر درمان نشده نه تنها می تواند به مرور زمان جدی تر شود بلکه می تواند عوارض جانبی را نیز به همراه داشته باشد. گاهی خارش سر غیر قابل کنترل می شود. گاهی به دلیل شکل گیری باکتری روی شپش و روی تخم ها ، پس ماند های برروی پوست سر ایجاد می شود که می تواند بوی نامطبوعی را بوجود آورد. خواب فرد مختل می شود. خارش شدید می تواند باعث آسیب دیدگی پوست سر شده و عفونت را به همراه داشته باشد. ناهنجاری های خونی از قبیل آنمی نیز دور از انتظار نمی باشد. وقتی شپش از خون تغذیه کند می تواند باعث کاهش سطح انرژی و احساس بی حالی در فرد شود. حمله شدید شپش که برای مدت زمان طولانی ، بدون درمان رها شده باشد ، می تواند نتیجه ای از قبیل سندروم شوک سمی را به همراه داشته باشد.

ابتلا به این انگل در کنار مشکلات مربوط به سلامت ، برخی پیامدهای اجتماعی نیز به همراه دارد. این بیماری می تواند باعث بروز انزوای اجتماعی شده و پیامدهای روانشناختی را برای فرد به همراه داشته باشد. بنابراین اقدام به درمان این بیماری ، منطقی ترین راهکار به شمار می آید.

چگونه شپش سر را ریشه کن کنیم؟

قبل از اقدام به درمان ، توصیه می شود که کودک خود را نزد پزشک در بهترین کلینیک پوست و مو ببرید. پزشک متناسب با شرایط ، درمان مناسب را برای کودک شما توصیه خواهد کرد. البته درمان های خانگی نیز وجود دارند که می توانید برای درمان ، از آنها بهره مند شوید.

درمان خانگی شپش سر

وقتی گرفتار این انگل می شوید ، باید برخی نکات را مد نظر قرار دهید. این موجود هر چند می تواند انتشار پیدا کند ولی حامل بیماری نبوده و ابتلا به آن به این معنی نیست که شما یا کودکتان تمیز نیستید.

بعضی اوقات تنها کاری که باید انجام دهید این است که از یک شانه مخصوص برای بیرون کشیدن شپش ها و جدا کردن آنها از موها ، استفاده کنید. شما می توانید این روش شانه کردن را با برخی درمان های ساده خانگی ترکیب کنید.

۱ . از شانه مرطوب استفاده کنید.

شانه مرطوب یک روش سنتی برای از بین بردن شپش می باشد. بر اساس یک ژورنال پزشکی انگلیسی این روش دارای مزایایی از قبیل قابل رویت کردن شپش ها و تشخیص آنها از پوسته سر دارد. در این روش نرم کننده را بر روی تارهای خیس مو اسپری کرده و با یک شانه دانه ریز ، و یک عدسی تمام تارهای مو را کنترل می کنیم تا مطمئن شویم که همه شپش ها از بین رفته اند. این روش به صبر و حوصله نیاز دارد.

۲ . شپش ها را خفه کنید.

برای استفاده از این تکنیک نخست موها را به روغن زیتون و روغن بادام آغشته کنید. وازلین و مایونز توصیه نمی شود چون شستن آنها بسیار دشوار است. مو را به بخش های کوچک تقسیم کنید. بعد از اینکه موها را به طور کامل شانه کردید ، سپس هر بخش را با آب گرم خوب آبکشی کنید. پس از آن موها را خشک کنید.

۳ . شپش سر را با روغن درمان کنید.

برخی روغن ها بعنوان روغن های مفید در کنار شانه کشیدن ، در از بین بردن شپش سر موثر واقع می شوند. قبل از استفاده از این روغن ها حتماً آنها را رقیق کرده و مقداری از ترکیب رقیق شده را پشت دست کودک بریزید تا مطمئن شوید که حساسیتی ایجاد نمی کند. برخی از این روغن ها شامل موارد زیر می باشند:

• روغن درخت چای
• روغن برگ دارچین
• روغن سوسنبر
• روغن آویشن قرمز
• روغن جوز هندی

دقت کنید که بعد از آغشته کردن موها به این ترکیبات ، شانه کردن مو برای جدا کردن شپش ها و تخم های آنها از سر الزامی می باشد.

۴ . خانه را تمیز نگه دارید.

اگر کودکی دارید که دچار شپش شده است ، خانه را تمیز نگه دارید. هر چند شپش نمی تواند دور از پوست سر زنده بماند و در دمای اتاق تخم ریزی کند ولی تمیز نگه داشتن خانه می تواند به اطمینان از عدم تکثیر کمک کند. وسایلی را که فکر می کنید به شپش آلوده شده اند ، در آب گرم ۵۴ درجه سانتی گراد بشویید. سپس به مدت ۱۵ دقیقه یا بیشتر آنها را در مقابل سشوار قرار دهید و به مدت دو هفته در یک کیسه پلاستیکی در بسته قرار دهید تا مطمئن شوید که شپش ها و تخم های آنها کشته شده اند.

علائم شپش سر

خارش پوست سر ، گردن و گوش ها ، رایج ترین علامت بعنوان یک واکنش آلرژیک به بزاق شپش می باشد. شپش قابل رویت است ولی بسیار ریز بوده و به سرعت حرکت می کند و از نور بیزار است به همین دلیل شناسایی و تشخیص آن اندکی دشوار می باشد. طول شپش در حدود ۳ میلی متر است و در پایه شفت مو ، به تخم های خود می چسبد. تخم شپش که به شفت مو می چسبد نیز بسیار ریز بوده و به دلیل همرنگ بودن با رنگ مو ، از قابلیت پنهان شدن بالایی برخوردار بوده و همین امر ، شناسایی آن را دشوار می کند. البته ، مشاهده آنها در اطراف گوش ها و خط رشد مو در گردن ، آسان تر است. شناسایی تخم های خالی به دلیل روشن بودن رنگ آنها و فاصله گرفتن شان از پوست سر آسان تر است.

آیا درمان های شیمیایی شپش سر ، عوارض جانبی را به همراه دارد؟

درمان های شپش سر همگی در زمان استفاده به روش صحیح ، بی خطر بوده و مشکلی را برای فرد تحت درمان به همراه نخواهند داشت. برخی درمان ها باعث بروز حس سوزش یا خارش مختصری می شود که در اثر التهاب پوست سر بوجود می آید. بیشتر محصولات استفاده شده برای درمان این انگل ، آفت کش هایی هستند که می توانند از طریق پوست سر جذب شوند بنابراین تمام داروهای مورد استفاده برای درمان ، باید طبق دستور پزشک و با دقت مورد استفاده قرار گیرند.

آیا لازم است تمام تخم های شپش را از بین ببریم ؟

خیر. دو دوره درمان در فواصل زمانی ۹ روزه برای از بین بردن شپش های زنده و هر شپشی که دارای قابلیت تخم گذاری می باشد ، کفایت می کند. بسیاری از تخم ها در فاصله ۱.۴ اینچی پوست سر قرار دارند و چنین تخم هایی اغلب دارای قابلیت زنده ماندن نمی باشند.

آیا در صورت ابتلای یکی از اعضا به شپش سر باید تمام خانه را ضد عفونی کنیم؟

خیر. استفاده از اسپری های ضد عفونی کننده توصیه نمی شود. استفاده از اسپری های ضد عفونی کننده گاهی سمی بوده و استنشاق آنها یا جذب شدن شان از طریق پوست می تواند برای فرد خطرناک باشد و به همین دلیل استفاده از آنها توصیه نمی شود.

روند عادی تمیز کردن منزل از قبیل جاروبرقی کشیدن و شستشوی ملحفه ها و لباس ها ، کفایت می کند. تنها  اقلامی را در تماس مستقیم با شخص مبتلا به این انگل است را ۴۸ ساعت قبل از استفاده ضد عفونی کنید.

چگونه از شپش سر جلوگیری کنیم؟

شپش نمی تواند بدون تغذیه از پوست سر ، بیش از یک روز زنده بماند و تخم ها نیز اگر در دمای نزدیک به پوست سر قرار نگیرند ، زنده نمی مانند. بنابراین ، شانس زنده ماندن آنها بر روی وسایل کم است. البته بعضی از آنها می توانند برای مدت کوتاهی بر روی اقلام شخصی یا لباس زنده بمانند ، بنابراین ملحفه و لباس های خود را در آب گرم بشویید.

چه کسانی در معرض خطر ابتلا به شپش سر هستند؟

شپش سر در تمام دنیا یافت می شود. در ایالات متحده ، مورد هجوم قرار گرفتن با این موجود ، در میان کودکان پیش دبستانی ، کودکان دبستانی و اعضای خانه که کودک آنها دچار این انگل شده است ، رایج است. هر چند آمار دقیقی در خصوص تعداد افراد مبتلا به این انگل در ایالات متحده در دست نمی باشد ، ولی طبق براورد های انجام شده این رقم هر ساله بین ۶ تا ۱۲ میلیون نفر و عمدتاً در میان کودکان ۳ تا ۱۱ سال می باشد.

شپش سر را چگونه تشخیص دهیم؟

استاندارد طلایی تشخیص هجوم شپش سر فعال ، شناسایی شپش بالغ می باشد. تشخیص از طریق آزمایش کردن موهای مرطوب شده با استفاده از یک نرم کننده ، انجام می شود. مو را می توان با یک شانه دندانه ریز از پوست سر تا انتهای مو شانه کشید. شپش ها بر روی شانه جمع می شوند و به این ترتیب می توان شپش را تشخیص داد. بعلاوه ، پزشک می تواند با استفاده از یک نور تخصصی که باعث آبی رنگ شدن شپش ها می شود ، آنها را تشخیص دهد.

آیا شپش سر مسری است؟

شپش سر معمولاً به افرادی که در تماس نزدیک با شما هستند ، از یک فرد به فرد دیگر انتقال پیدا می کند. این موجود می خزد ولی قدرت جهیدن یا پرواز کردن را ندارد. بعلاوه ، از موجوداتی از قبیل سگ ، گربه یا سایر حیوانات خانگی به انسان انتقال پیدا نمی کند. هجوم این انگل انسانی در بیشتر موارد ، کودکان را در پی انتقال مستقیم از سر یک کودک به سر کودک دیگر ، در معرض آسیب قرار می دهد. این  انگل انسانی نشانه عدم رعایت بهداشت فردی یا زندگی کردن در محیط های کثیف نیست و هیچ بیماری ویروسی یا عفونی را با خود به همراه نمی آورد.