اوتیت

اوتیت عفونتی است که معمولاً در گوش میانی اتفاق می افتد و بنابراین تحت عنوان اوتیت مدیا نیز شناخته می شود. البته ، اوتیت می تواند در کانال گوش خارجی ( اوتیت اکسترنا ) و در عمق گوش داخلی نیز اتفاق بیافتد. با توجه به سوالات متداولی که در این خصوص پرسیده می شد تصمیم گرفتیم در این مقاله راز جراحی به این بیماری بپردازیم پس با ما همراه باشید.

التهاب باعث قرمزی و تورم ناحیه آسیب دیده گوش می شود که می تواند به درد یا بالا رفتن دما در گوش منجر شود.

علائم اوتیت بعد از چند روز کاهش می یابد و در حالت نرمال باید به سرعت ، از بین برود. اگر مشکل بعد از چند روز بهبود پیدا نکرد ، باید به دنبال توصیه های پزشکی باشید.

ساختار گوش

گوش انسان ، اندامی برای شنیدن و تعادل می باشد که با تبدیل نمودن امواج صوتی به تکانه های الکتروشیمیایی ،  صدا را آنالیز کرده و تعادل را ایجاد می کند.

گوش محرک های شنیداری را به بسته های اطلاعاتی تبدیل می کند و برای پردازش به مغز می فرستد.

گوش از سه قسمت گوش خارجی ، گوش میانی و گوش داخلی تشکیل شده است.

گوش خارجی از پرده گوش و مجرای گوش تشکیل شده است که صدا را از طریق لاله گوش ، به گوش میانی ارسال می کند. امواج صوتی به پرده گوش برخورد کرده و آن را می لرزاند.

گوش خارجی با شکل قیف مانند خود عملکرد موقعیت یابی صدا و انتقال ارتعاشات صوتی را بر عهده دارد.

گوش میانی نیز از دو عضله و سه استخوان که در واقع کوچک ترین استخوان های بدن هستند ، تشکیل شده است. استخوان ها ، پرده گوش را به گوش داخلی متصل می کنند. استخوان های گوش با عناوین استخوان های چکشی ، سندانی و رکابی شناخته می شوند.

استخوان چکشی ، به پرده گوش متصل است و یک سر آن در دیواره حفره گوش ، معلق است.

استخوان سندانی ، از یک طرف به پرده گوش و از طرف دیگر به گوش داخلی متصل است.

استخوان رکابی نیز دارای دو پایه و یک بخش کمان مانند است.

با برخورد امواج صوتی به پرده گوش ، این پرده مرتعش می شود و این ارتعاش به استخوان ها انتقال می یابد.

در گوش داخلی ، حلزون گوش و کانال نیم دایره قرار دارد.

حلزون گوش حاوی مایعی است که با امواج صوتی ، مرتعش می شود و موهای ریز غشایی را لرزانده و تکانه ها را به مغز می فرستد.

کانال های نیم دایره نیز تحت زاویه ۹۰ درجه نسبت به هم قرار گرفته اند و این موقعیت به مغز کمک می کند تا تشخیص دهد در زمان شنیده شدن صدا ، سر باید به کدام طرف چرخانده شود.

اوتیت سروز

اوتیت سروز یک بیماری رایج در دوران کودکی است که تحت عنوان عفونت گوش میانی نیز شناخته می شود. این عفونت اغلب در کودکان زیر ۴ سال اتفاق افتاده و در برخی کودکان ، دفعات تکرار آن بیشتر است. علائم عفونت گوش ، شبیه به سرماخوردگی به همراه گوش درد است.

کودک اغلب در این شرایط ، بی قرار می شود و گوش خود را می کشد.

اوتیت مدیای سروز ، زمانی رخ می دهد که التهاب در عفونت گوش میانی ، رفع شده است. بنابراین اوتیت مدیای سروز یک نوع بیماری التهابی است که در برخی موارد ، بدون بروز هیچگونه علائمی رخ می دهد و در برخی موارد نیز با تجمع مایع در گوش میانی همراه می باشد.

علت ابتلا به اوتیت سروز

عفونت ها به دلایل مختلف و تحت فرایند های متفاوتی رخ می دهند. اصلی ترین مکانیسم به نقص عملکرد شیپور استاش در گوش نسبت داده می شود. همانطور که در بالا اشاره شد ، این لوله باریک گوش میانی را به بخش فوقانی حلق وصل می کند. یک سر آن در انتهای حفره بینی و سر دیگر و در واقع ، ابتدای آن در گوش میانی قرار گرفته است.

اوتیت سروز و کاهش شنوایی

گاهی اوتیت سروز می تواند باعث بروز اختلالاتی در کودک شده و باعث شود که کودک به صداهای نرمال که چندان بلند نیستند ، واکنش نشان ندهند. این مشکل به مرور زمان در سنین بالاتر باعث بروز مشکلاتی در قابلیت های تحصیلی کودک می شود.

فاکتورهای خطر اوتیت سروز چیست؟

سرماخوردگی یا عفونت های ویروسی ، فاکتورهای خطر اصلی ابتلا به اوتیت سروز می باشد. برخی فاکتورهای خطر شامل موارد زیر است:

• قرار گرفتن در معرض ویروس سرماخوردگی
• قرار گرفتن در معرض دود سیگار
• تولد زودهنگام نوزاد
• ابتلا به عفونت های مکرر
• نوشیدن شیر با شیشه یا مکیدن پستانک
• ابتلا به شکاف کام
• کودکان دارای والدین مبتلا به آلرژی
• کودکان دارای والدین سیگاری

اوتیت سروز چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک با معاینه کودک و در صورت نیاز گرفتن تست شنوایی ، به تشخیص اوتیت سروز می پردازد. وجود مایع یا حباب در گوش ، نشانه ای از وجود اوتیت سروز است.

آیا اوتیت سروز عوارض دارد؟

پس از رفع عفونت گوش ، مقداری ترشحات مخاط مانند ، در پشت پرده گوش باقی می ماند. در برخی موارد نادر نیز عفونت به گوش داخلی ، مغز و اعصاب مجاور نفوذ می کند. البته در اکثر موارد ، سیستم ایمنی بدن به طور خودکار به درمان آن می پردازد و مشکل ظرف یک دوره ۲ الی ۳ روزه درمان می شود.

اوتیت سروز دارای برخی عوارض شدید نیز می باشد که در صورت عدم واکنش به درمان آنتی بیوتیک ، بیماری پیشرفت پیدا می کند. این عوارض جدی ممکن است مغز را درگیر کرده و به بروز مشکلاتی از قبیل مننژیت ، عفونت های مزمن ، یا ترومبوز وریدهای مغزی منجر می شود.

چگونه از عفونت گوش میانی یا اوتیت سروز جلوگیری کنیم؟

برای پیشگیری از عفونت اوتیت سروز راهکار های زیر قابل اجرا می باشد:

• اجتناب از قرار دادن کودک در معرض آلودگی
• اجتناب از سیگار کشیدن در محیطی که کودک در آن حاضر است.
• اجتناب از رفتن کودک به محیط هایی از قبیل مهد کودک
• شستشوی مکرر دست ها
• تغذیه مناسب برای تقویت سیستم ایمنی
• درمان مشکلاتی از قبیل شکاف کام
• اجتناب از شیر دادن به کودک با شیشه و ترجیحاً شیر دادن با سینه مادر
• قرار دادن سر کودک در موقعیت بالاتر از بدن در صورت شیر دادن به کودک با شیشه

اوتیت مدیای حاد

اوتیت مدیای حاد یکی از انواع اوتیت مدیا محسوب می شود. در این نوع اوتیت ، یک عفونت از نوع باکتریایی در گوش میانی اتفاق می افتد. علل عمده بروز اوتیت مدیای حاد ، به عفونت های مرتبط با دستگاه تنفسی ، عفونت ویرال یا ویروسی و سرماخوردگی نسبت داده می شود.

اوتیت مدیای حاد می تواند برگشت پذیر بوده و سه بار در طول یک دوره ۶ ماهه یا چهار بار در طول یک دوره ۱۲ ماهه اتفاق بیافتد. پزشک با تشخیص این نوع اوتیت ، درمان مناسب را برای بیمار خود توصیه می نماید.

اوتیت مدیای مزمن

اوتیت مدیای مزمن به مشکلاتی از قبیل سوراخ شدن پرده گوش و عفونت گوش میانی اطلاق می شود. زمانی که شیپور استاش دچار انسداد می شود ، گوش میانی دچار التهاب شده و علائمی شبیه به سرماخوردگی و آلرژی در آن مشاهده می شود. در برخی موارد ، این عفونت ، به پاره شدن پرده گوش منجر می شود. اگر پارگی پرده گوش در طول یک دوره ۶ هفته ای درمان نشود ، به بروز اوتیت مدیای مزمن منجر خواهد شد. در این شرایط با سه موقعیت احتمالی روبرو خواهیم شد:

۱ . اوتیت مدیای چرکی : در این نوع اوتیت به دلیل سوراخ شدن پرده گوش ، گوش میانی دچار عفونت می شود و ترشحات چرکی شکل می گیرد. مصرف آنتی بیوتیک می تواند عفونت را درمان کند.

۲ . اوتیت مدیای غیر عفونی : در این نوع اوتیت ، علیرغم پارگی پرده گوش ، عفونتی شکل نمی گیرد و در صورت خشک نگه داشتن گوش داخلی و میانی ، مشکلی پیش نخواهد آمد. با ترمیم سوراخ ایجاد شده ، می توان از بروز عفونت و مشکل احتمالی ، پیشگیری کرد.

۳ . اوتیت مدیای مزمن با کلستئاتوم : در صورتی که سوراخ ایجاد شده در پرده گوش ترمیم نشود ، کلستئاتوم اتفاق می افتد. این در واقع یک تومور است که منشاء تشکیل آن سلول های پوستی می باشد. کلستئاتوم می تواند به بروز کاهش شنوایی و افزایش احتمال شکل گیری عفونت منجر شود.

اوتیت مدیای مزمن چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک با بررسی سوابق ابتلا به عفونت گوش ، داروهای مصرفی ، دوز و مدت زمان مصرف داروها ، درمان های انجام شده و جراحی های احتمالی در گوش ، مشکل موجود را تشخیص می دهد. او از ابزاری به نام اتوسکوپ برای مشاهده داخل گوش ، استفاده کرده و از مایع داخل گوش برای انجام تست های تکمیلی استفاده می کند.

پیشگیری از اوتیت مدیای مزمن

مهم ترین اقدام در پیشگیری از اوتیت مدیای مزمن ، درمان عفونت گوش می باشد. در برخی کودکان با قرار دادن دستگاهی ویژه در داخل پرده گوش ، امکان جریان طبیعی هوا در گوش میانی فراهم می شود. این اقدام در کودکانی موثر است که به مشکلاتی در شیپور استاش روبرو هستند. با استفاده از این دستگاه ، از بروز مجدد عفونت یا عود آن جلوگیری به عمل می آید.

درمان اوتیت مدیای مزمن

درمان اوتیت مدیا مزمن با هدف رفع عفونت ، کاهش ترشحات گوش ، التیام پرده گوش ، و جلوگیری از بازگشت مجدد عفونت انجام می شود. در قدم اول ، معمولاً مصرف آنتی بیوتیک توصیه می شود. ترشحات گوش میانی نیز تخلیه می شود و به این ترتیب عفونت برطرف می گردد.

اگر سوراخ پرده گوش ترمیم نشود ، جراحی توصیه خواهد شد. جراحی ، تحت بیهوشی عمومی انجام می شود. جراحی ، با هدف رفع عفونت و بازسازی و پیوند پرده گوش انجام می شود. با جراحی ، شنوایی بیمار ، حفظ شده یا بازیابی می شود.

چه چیزی باعث اوتیت می شود؟

شیپور استاش از گوش میانی به سمت پشت بینی و گلو کشیده می شود و فشار در داخل گوش میانی را کنترل می کند. وقتی اوتیت اتفاق می افتد ، شیپور استاش ، متورم یا مسدود می شود و مایع در گوش میانی ، به دام می افتد.

مایع به دام افتاده در گوش میانی ، به خودی خود ، تخلیه نمی شود و شرایط را برای وقوع عفونت ، آسان تر می کند. برخی علل رایج در اوتیت ، شامل موارد زیر می باشد.

• آلرژی
• سرماخوردگی یا آنفولانزا
• عفونت سینوس
• آدنوئید های بزرگ شده یا عفونتی شده
• سیگار کشیدن
• شیر خوردن از شیشه در کودکان ، در حالت خوابیده

کودکان در برابر عفونت گوش میانی ، آسیب پذیرترند چون شیپور استاش ، کوتاه تر است و در مقایسه با کودکان بزرگ تر و بزرگسالان ، در حالت افقی تری قرار دارد. بررسی علائم اوتیت در کودکان کم سن و سال ، حائز اهمیت است بنابراین شما می توانید دمای صحیح را برای تسکین درد یا تب بالا ، شناسایی کنید.

علائم اوتیت چیست ؟

علائم عفونت گوش میانی به سرعت گسترش می یابد و ظرف چند روز بهبود پیدا می کند. این موقعیت تحت عنوان اوتیت مدیای حاد نامیده می شود.

علائم اوتیت شامل موارد زیر می باشد:

• گوش درد
• تب ( دمای بالا بدن )
• حالت تهوع
• استفراغ
• خستگی
• از دست رفتن بخشی از شنوایی – علت بروز این مشکل به تجمع مایعات در بخش میانی گوش نسبت داده می شود که تحت عنوان جرم گوش نامیده می شود.

البته ، اگر علائم ، ظرف سه تا پنج روز بهبود پیدا نکرد ، مشکلات بیشتری ، هر چند در موارد نادر ، اتفاق خواهد افتاد. این مشکلات ، شامل لابیرنتیت ، ماستوئیدیت  و مننژیت می باشد بنابراین در صورت عدم بهبود عفونت ، مراجعه به پزشک ، الزامی می باشد.