سینوزیت

سردرد های سینوسی، حساس شدن صورت، احساس فشار در ناحیه سینوس ها، گوش ها و دندان ها و احساس گلودرد، سرفه و گرفتگی بینی، گاهی آنچنان برایمان آزاد دهنده می شوند که عملاً توان مدیریت آنها را از دست داده و در انجام فعالیت های روزمره خود مستاصل می مانیم. این موارد مذکور که می تواند علائم ابتلا به سینوزیت باشد، مشکلاتی هستند که در ناحیه سینوس های ما رخ داده و با عفونی کردن آنها، یکی از رایج ترین مشکلات را که اغلب به صورت تناوبی اتفاق می افتد، برای بسیاری افراد موجب می شوند. آنچه در مقاله راز جراحی خواهید خواند، شما را با سینوزیت، انواع و علائم آن و نیز روش های مختلف درمان، آشنا خواهد کرد.

سینوزیت چیست؟

سینوزیت یک التهاب یا تورم در بافت پوشش دهنده سینوس ها می باشد. سینوس ها چهار جفت حفره در سر می باشند که با کانال های باریک به هم متصل شده اند. سینوس ها مخاط رقیقی را تولید می کنند که به خارج از کانال های بینی ، ترشح می شود. این ترشحات ، بینی را تمیز و عاری از باکتری نگه می دارد. سینوس ها که در حالت عادی ، با هوا پر شده اند ، گاهی پر از مایع می شوند. وقتی این اتفاق می افتد ، باکتری در این محیط رشد کرده و باعث عفونت باکتریایی می شود.

سینوزیت ، تحت عنوان رینوسینوزیت نیز خوانده می شود. در صورت التهاب بافت سینوسی ، بافت بینی ، تقریباً ملتهب می شود.

انواع سینوس های نزدیک بینی و چشم ها

سینوس های پارانیزال در سر در نزدیکی بینی و چشم ها قرار گرفته اند. آنها بر اساس استخوان های تشکیل دهنده شان نام گذاری می شوند.

• سینوس های اتموئیدی که بین چشم ها قرار گرفته اند.
• سینوس های ماگزیلاری که در زیر چشم ها قرار دارند.
• سینوس های اسفنوئیدی که در پشت چشم ها قرار گرفته اند.
• سینوس های فرونتال که در بالای چشم ها قرار گرفته اند.

بزرگ ترین حفره سینوسی ، حفره ماگزیلاری است و یکی از حفره هایی است که بیشتر ، عفونی می شود.

انواع سینوزیت

سینوزیت دارای انواع مختلفی می باشد که عبارتند از:

• سینوزیت های باکتریایی حاد

این عبارت به شروع علائم سرماخوردگی از قبیل آبریزش بینی ، گرفتگی بینی ، درد صورت که بعد از گذر ۱۰ روز از بین نمی رود یا علائمی که بهبود یافته ولی دوباره عود کرده و بدتر از علائم اولیه نمایان می شوند ،اطلاق می گردد. این نوع سینوزیت ، به آنتی بیوتیک ها و داروهای احتقان زدا ، به خوبی واکنش نشان می دهد.

• سینوزیت مزمن 

این عبارت به موقعیتی اطلاق می شود که در آن انسداد بینی ، ترشح بینی ، درد و فشار صورت و کاهش حس بویایی به مدت یک دوره ۱۲ هفتگی ، اتفاق می افتد.

• سینوزیت نیمه حاد

زمانی است که علائم ، چهار تا دوازده هفته ادامه می یابد.

• سینوزیت حاد برگشتی

زمانی است که علائم در طول یک سال ، حداقل چهار بار تکرار شده و هر بار کمتر از دو هفته طول می کشد.

چه افرادی به سینوزیت دچار می شوند؟

یک عفونت سینوسی می تواند برای همه اتفاق بیافتد. البته ، افراد مبتلا به آلرژی بینی ، پولیپ های بینی ، آسم و ساختارهای ناهنجار بینی ، بیشتر به سینوزیت مبتلا می شوند. سیگار کشیدن می تواند تعداد دفعات ابتلا به سینوزیت را افزایش دهد.

چگونه می توان عفونت سینوسی ، سرماخوردگی یا آلرژی بینی را از هم متمایز نمود؟

تشخیص و تمایز بین سرماخوردگی ، آلرژی و عفونت سینوسی ، دشوار است. سرماخوردگی ، اغلب بعد از وقوع ، اوج می گیرد و به آرامی از بین می رود. سرماخوردگی اغلب چند روز تا چند هفته طول می کشد و می تواند به عفونت سینوسی تبدیل شود. آلرژی بینی ، التهاب بینی در اثر حساسیت ناشی از ذرات گرد و غبار یا گرده ها می باشد. علائم آلرژی بینی شامل عطسه ، خارش بینی و چشم ها ، گرفتگی بینی ، آبریزش بینی ، و مخاط گلو می باشد. علائم سینوزیت و آلرژی می تواند به طور همزمان با سرماخوردگی اتفاق بیافتد.

چه چیزی باعث سینوزیت می شود؟

سینوزیت می تواند عامل ویروسی ، باکتریایی یا قارچی داشته باشد که باعث متورم شدن و انسداد سینوسی ها می شود. برخی علل ویژه آن عبارتند از :

• سرماخوردگی
• آلرژی های فصلی
• پولیپ
• سپتوم کج
• سیستم ایمنی ضعیف ناشی از ابتلا به بیماری یا مصرف دارو

در نوزادان یا کودکان جوان ، رفتن به مهد کودک ، مکیدن پستانک و خوردن شیر از شیشه در حالت دراز کش ، می تواند احتمال ابتلا به سینوزیت را افزایش دهد.

در بزرگسالان ، سیگار کشیدن ، خطر ابتلا به عفونت های سینوسی را افزایش می دهد. استعمال سیگار هم برای فرد سیگاری و هم برای افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند، مضر است.

آیا سینوزیت واگیردار است؟

سینوزیت باکتریایی دارای قابلیت پخش شدن نمی باشد ولی ویروس قدرت انتشار داشته و می تواند منجر به سینوزیت شود. شستشوی دست ها و اجتناب از نزدیک شدن به افراد بیمار خودداری کنید. در صورت عطسه یا سرفه کردن ، آستین آرنج خود را جلوی دهان بگیرید.

علائم و نشانه های سینوزیت چیست؟

علائم و نشانگان رایج سینوزیت ، شامل موارد زیر می باشد:

• ترشح مخاط به گلو
• تخلیه ترشحات غلیظ زرد رنگ از بینی یا گرفتن بینی
• احساس فشار در صورت ، سردرد و احساس درد در دندان ها یا گوش ها
• بد بو بودن دهان
• سرفه
• احساس خستگی
• تب

سینوزیت چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک سوالات بسیاری را بمنظور بررسی سابقه پزشکی و یافتن علائم می پرسد. او آزمایش فیزیکی را انجام می دهد. در طول آزمایش ، پزشک ، گوش ها ، بینی و گلو را برای یافتن علائم تورم ، ترشح یا انسداد ، کنترل می کند. یک اندوسکوپ برای بررسی داخل بینی مورد استفاده قرار می گیرد. در برخی موارد ، باید به متخصص حلق و گوش و بینی مراجعه کنید. در صورت نیاز آزمایش عکسبرداری یا سی تی اسکن انجام می شود.

سینوزیت چگونه درمان می شود؟

سینوزیت به روش های مختلف ، بر حسب شدت آن ، قابل درمان است. یک عفونت سینوسی ساده با روش های زیر درمان می شود:

• احتقان زدا
• داورهای سرماخوردگی یا آلرژی خانگی
• شستشوی بینی با محلول آب و نمک
• نوشیدن مایعات

اگر علائم سینوزیت بعد از ده روز بهبود پیدا نکرد ، پزشک داروهای زیر را تجویز می کند:

• آنتی بیوتیک ها ( به مدت ۷ روز برای بزرگسالان و ۱۰ روز برای کودکان )
• داروهای احتقان زدای خوراکی یا موضعی
• اسپری های استروئیدی داخل بینی ( اسپری ها یا قطره ها نباید بیشتر از ۳ الی ۵ روز مورد استفاده قرار گیرند. در صورت مصرف بیشتر از این مدت باعث تشدید گرفتگی بینی می شوند).

سینوزیت های دراز مدت از طریق تمرکز بر روی مشکل پایه ( خصوصاً آلرژی ها ) درمان می شوند. این مشکلات اغلب به روش های زیر قابل درمان هستند:

• اسپری های استروئیدی داخل بینی
• اسپری های انتی هیستامین یا قرص های خوراکی
• شستشوی بینی با محلول های سالین حاوی انواع دیگر دارو

وقتی سینوزیت با یک یا چند مورد از روش های فوق درمان نشد ، سی تی اسکن برای بررسی بهتر سینوس ، استفاده می شود. بر حسب نتایج ، گاهی جراحی برای درمان مشکلات ساختاری مورد نیاز می باشد. این اغلب زمانی است که شما دچار پولیپ یا عفونت قارچی شده باشید.

عوارض مرتبط با عفونت سینوسی

هر چند سینوزیت در موارد بسیار نادر باعث بروز عوارض می شود ، ولی عفونت های سینوسی درمان نشده با تبدیل شدن به مننژیت یا عفونت مغز ، چشم ها و استخوان ها مجاور ، می توانند برای زندگی ، تهدید آمیز به شمار آید. مننژیت عفونتی در غشای پوشش دهنده مغز و نخاع می باشد.

آیا برای همه عفونت های سینوسی ، آنتی بیوتیک لازم است؟

بسیاری عفونت های سینوسی توسط ویروسی های عامل سرماخوردگی ، بوجود می آید. این نوع عفونت در اثر آنتی بیوتیک ها ، درمان نمی شوند. مصرف آنتی بیوتیک ها برای عفونت ویروسی ، شما را در معرض عوارض جانبی مرتبط با آنتی بیوتیک قرار می دهد. بعلاوه ، مصرف بیش از حد آنتی بیوتیک می تواند به بروز مقاومت آنتی بیوتیک منجر شود که درمان عفونت های آتی را دشوار تر می نماید.

درمان های مکمل و جایگزین درمان سینوزیت

درمان هایی از قبیل طب سوزنی یا ماساژ صورت در کاهش علائم سینوزیت از قبیل درد و فشار ، مفید می باشد. این درمان ها ، هیچگونه عارضه جانبی را به همراه ندارند.

چگونه می توان از سینوزیت پیشگیری کرد؟

برخی درمان های خانگی سینوزیت می تواند در پیشگیری از این بیماری ، مفید واقع شود. این درمان های خانگی سینوزیت ، شامل آبکشی بینی با آب و نمک و داروهای توصیه شده توسط پزشک از قبیل داروهای آلرژی یا اسپری های بینی استروئید ، می باشد.

شما باید از عوامل آلرژی زا از قبیل گرد و خاک ، گرده یا دود اجتناب کرده و از افراد بیمار دوری کنید. دست ها را برای کاهش احتمال ابتلا به سرماخوردگی یا آنفولانزا ، بشویید.

تغییر سبک زندگی برای درمان عفونت های سینوسی

اگر به آلرژی های داخلی از قبیل گرد و خاک یا حیوانات یا دارو دچار هستند ، از آنها اجتناب کنید. سیگار  نکشید و برنامه ای برای ترک سیگار ، در نظر بگیرید. دود باعث تحریک آلرژی شده و از تخلیه مخاط بینی جلوگیری می کند. رژیم خاصی مورد نیاز نمی باشد ولی نوشیدن مقدار زیاد مایعات می تواند به رقیق شدن ترشحات بینی کمک کند.

در صورت ابتلا به عفونت های سینوسی ، چه زمان باید به پزشک مراجعه کنیم؟

خوددرمانی بیشتر مشکلات سینوسی ، آسان است. البته ، در صورت ادامه یافتن علائم و نگران کننده بودن آنها ، پزشک مراجعه به یک متخصص را توصیه خواهد کرد. این در صورتی است که سی تی اسکن نشان دهد که مشکلی در محل سینوس ها وجود دارد.

درمان خانگی سینوزیت

درمان های خانگی سینوزیت ، شامل موارد زیر می باشد:

• بخور – براری مرطوب نگه داشتن هوا و کمک به کاهش گرفتگی بینی و کانال سینوسی
• دوش آب گرم – برای تسکین انسداد بینی و سینوس
• دوری از دود سیگار
• نوشیدن مایعات
• شستشوی بینی با محلول سالین

درمان گیاهی سینوزیت

درمان های گیاهی نیز مانند درمان های خانگی ، یک عامل تسکین دهنده علائم بوده و نمی تواند به عنوان یک راهکار قطعی و دائمی مورد استفاده قرار گیرد. برخی درمان های گیاهی سینوزیت ، شامل خرفه ، آناناس ، سیب ، سیر ، موز ، فلفل دلمه قرمز ، روغن نارگیل ، روغن زیتون ، دارچین ، زردچوبه ، و بسیاری مواد غذایی دیگر می باشد. مشاوره با یک پزشک تغذیه در این خصوص می تواند برایتان مفید واقع شود.

درمان قطعی سینوزیت

هر چند داروهای تجویز شده توسط پزشک می تواند در تسکین علائم سینوزیت مفید واقع شود ، ولی درمان قطعی محسوب نمی گردد. جراحی سینوس ، در صورت تشخیص پزشک ، می تواند بهبود دراز مدت و درمان قطعی سینوزیت را به ارمغان آورد. البته برخی افرادی که تحت جراحی سینوزیت قرار گرفته اند ، حتی بعد از جراحی نیز به ادامه استفاده از روش های خانگی درمان سینوزیت ، نیاز دارند.