فهرست مطالب
- ۱ علائم بیماری دیسک کمر
- ۲ افراد در چه سنی به دیسک کمر دچار می شوند؟
- ۳ ساختار دیسک کمر چیست و چه وظیفه ای را در ستون فقرات بر عهده دارد؟
- ۴ چگونه می توان دیسک کمر را تشخیص داد؟
- ۵ درد سیاتیک چیست؟
- ۶ آیا دیسک کمر باعث بی حسی پا می شود؟
- ۷ علل دیسک کمر در جوانی
- ۸ پارگی دیسک کمر
- ۹ داروهای گیاهی برای درمان دیسک کمر
- ۱۰ آیا دیسک کمر درمان قطعی دارد؟
- ۱۱ چه غذاهایی برای دیسک کمر ضرر دارد؟
- ۱۲ چه غذاهایی برای تسکین دیسک کمر مفید است؟
- ۱۳ دیسک کمر و دوران بارداری
- ۱۴ استعمال سیگار و دیسک کمر
- ۱۵ درمان دیسک کمر
امروزه بسیاری افراد را می بینیم که از دردهای ناحیه کمر رنج می برند و برخی مواقع ، این دردها تنها به ناحیه کمر محدود نبوده و پاها را نیز درگیر خود کرده و حتی فرد را از فعالیت های حرکتی مستاصل می نماید. علت این دردها چیست و چگونه می توان بر آنها غلبه کرده و راه درمانی را برای آنها یافت؟ با راز جراحی در مقاله دیسک کمر همراه باشید تا پاسخ سوالات فوق و بسیاری سوالات دیگر در این خصوص را بیابید.
در میان مهره های ستون فقرات بدن انسان ، بالشتک هایی ژلاتینی از جنس غضروف با نام دیسک قرار گرفته اند که در ناحیه کمر ، تحت عنوان دیسک کمر نامیده می شوند. در ناحیه کمر انسان ۵ مهره وجود دارد و در انتهایی ترین این پنج مهره استخوان خاجی و به دنبال آن ، استخوان دنبالچه قرار گرفته است. این دیسک ها ، نقش ضربه گیر را بازی کرده و فشارهایی که به ستون فقرات وارد می شود را جذب می کنند. بعلاوه به حرکت بهتر مهره ها نیز کمک می کنند. افرادی که به این عارضه مبتلا می شوند در واقع ، فتق دیسک کمر یا بیرون زدگی دیسک در آنها اتفاق می افتد که در اصطلاح عام ، تحت عنوان دیسک کمر نامیده می شود. این بیماری ، علیرغم قرار داشتن در گروه بیماری هایی که درمانی برای آنها وجود ندارد ، با استفاده از روش های پیشرفته امروزی ، قابل درمان محسوب می شود.
علائم بیماری دیسک کمر
رایج ترین علائم این بیماری ، به صورت فهرست وارد در زیر آمده است. البته تمام بیماران مبتلا به دیسک کمر ، تمام موارد مذکور را تجربه نمی کنند و علائم تجربه شده در بیماران مختلف ، متفاوت است.
- درد در ناحیه پا که حالت پخش شونده دارد.
- احساس ضعف در ناحیه پا و پشت زانوها
- احساس ضعف عضلات
- درد در ناحیه کمر
- احساس خواب رفتگی در پاها
- سوزش عضلات
- سوزش کف پا
- سندروم دم اسبی که در آن ، اندام های تحتانی غیر فعال شده و بیمار با مشکل بی اختیاری ادراری ، روبرو می شود.
افراد در چه سنی به دیسک کمر دچار می شوند؟
دیسک کمر ، بیماری است که در افرادی که در حال سپری کردن دهه سوم یا پنجم زندگی خود هستند ، اتفاق می افتد. این بیماری گاهی بیمار را ماه ها و حتی سال ها درگیر خود می کند و اغلب با دارو ، تسکین می یابد ولی در موارد پیشرفته آن ، درمان دارویی چاره ساز نمی باشد.
ساختار دیسک کمر چیست و چه وظیفه ای را در ستون فقرات بر عهده دارد؟
دیسک کمر دارای یک ساختار ژله مانند است که بخش عمده آن آب و اندکی پروتئین می باشد. دیسک کمر از جمله دردهای شدید بوده که گاهی اختلالاتی را در فعالیت های روزمره ایجاد می کند. این درد تنها به ناحیه کمر محدود نمی باشد و گاهی تا ناحیه پا نیز پیشرفت می کند.
دیسک کمر از یک حلقه دیسک و یک هسته تشکیل شده است. در حلقه دیسک ، چندین لایه از کلاژن هایی که در هم پیچیده شده اند ، وجود دارد.
دیسک در ناحیه کمر به ما کمک می کند تا به جلو و عقب ، چپ و راست و طرفین خم شویم و بدن خود را بچرخانیم. دیسک کمر در واقع نقش یک بلبرینگ را ایفا می کند و به عنوان یک ضربه گیر ، فشارهای وارد شده در ناحیه ستون فقرات را جذب می نماید. ساختار دیسک در ناحیه، به ما این امکان را می دهد که بتوانیم اجسام سنگین را بدون شکستن مهره ها ، بلند کنیم.
چگونه می توان دیسک کمر را تشخیص داد؟
همه افراد دیسک کمر دارند. همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد ، در اصطلاح عام ، زمانی که می شنویم فردی می گوید من دیسک کمر دارم ، منظور این است که فرد دچار فتق دیسک کمر شده یا دیسک کمر او دچار پارگی یا عیوب دیگری شده است. روش های مختلفی برای تشخیص فتق دیسک وجود دارد. پزشک در مرحله اول ، با استفاده از معاینه فیزیکی بیمار و پرسش سوالاتی درباره علائم تجربه شده توسط بیمار ، به تشخیص دیسک کمر می پردازد . در این بیماری ، معمولاً بیمار ، یک درد شدید و ناگهانی را در کمر یا پشت پای خود به صورت یک طرفه یا دو طرفه تجربه می کند. درد دیسک اغلب در راستای عصب سیاتیک که از کمر آغاز شده و به سمت لگن ، ران و ساق پا پیش می رود ، اتفاق می افتد.
روش دیگر تشخیص این عارضه ، روشی است که در آن پزشک از بیمار می خواهد تا پای خود را بالا ببرد تا ببیند که با حرکت پا ، درد تشدید می شود یا خیر.
در مرحله آخر ، تست ام آر آی برای تشخیص دیسک کمر ، جهت بررسی کامل دیسک ، میزان و محل بیرون زدگی آن انجام می شود.
درد سیاتیک چیست؟
درد سیاتیک رایج ترین علامت این بیماری است که از کمر درد آغاز شده و اندام های تحتانی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. این درد به حالت تیر کشیدن ، از داخل کمر آغاز می شود و به سمت باسن و ران و پس از آن به سمت پاها پیش می رود.
آیا دیسک کمر باعث بی حسی پا می شود؟
دیسک کمر می تواند باعث بی حسی پا و ضعیف شدن این اندام و حتی مختل نمودن حرکت شود. بی حسی پا زمانی رخ می دهد که قسمت حسی ریشه عصبی تحت فشار قرار گیرد. زمانی که بخش حرکتی ریشه عصبی تحت فشار واقع شود ، ضعف عضلانی اتفاق می افتد.
علل دیسک کمر در جوانی
همانطور که در بالا اشاره شد ، این عارضه ، در دهه های سوم تا پنجم زندگی فرد اتفاق می افتد ولی در برخی موارد افراد جوان نیز درگیر آن می شوند. دیسک کمر در دوره جوانی در اثر وارد آمدن فشار ناگهانی و شدید در موقعیت هایی از قبیل بلند کردن اجسام سنگین در حالت خمیده اتفاق می افتد. در برخی موارد نیز عواملی از قبیل نشستن های طولانی مدت و وارد آمدن فشار زیاد به ستون فقرات در بازه زمانی طولانی تر ، باعث بروز دیسک کمر می شود.
پارگی دیسک کمر
در ستون فقرات همه افراد سالم ، بخش غضروفی وجود دارد که دیسک نامیده می شود و بعنوان ضربه گیر و عامل تسهیل کننده حرکات چرخشی و حرکات رو به جلو و عقب و طرفین ، عمل می کند. پارگی دیسک کمر در واقع فتقی است که در لایه خارجی دیسک اتفاق افتاده است.
داروهای گیاهی برای درمان دیسک کمر
استفاده از داروهای گیاهی را نمی توان به عنوان یک روش درمان قطعی برای دیسک کمر تلقی کرد. در واقع این داروهای گیاهی ، با تاثیرات کاهش التهاب خود ، التهاب ایجاد شده در ناحیه کمر را نیز تسکین داده و آن را کنترل می کنند. برخی از این درمان های گیاهی شامل موارد زیر می باشد:
- دمنوش زنجبیل که دارای خاصیت کاهش التهاب قوی می باشد.
- افزودن زردچوبه به رژیم غذایی به دلیل تاثیرات قوی ضد التهاب
- استعمال روغن اکالیپتوس بر روی پوست ناحیه کمر. قبل از استفاده موضعی ، آن را در روغن حامل ، رقیق کنید. از قرار دادن آن در دسترس کودکان خودداری کرده و از بلعیدن آن به دلیل تاثیرات سمی ، اجتناب کنید.
- قرار دادن خرمای بدون هسته به صورت موضعی به مدت ۴۸ ساعت
آیا دیسک کمر درمان قطعی دارد؟
برای این عارضه ، درمان قطعی وجود نداشته و درمان های موجود ، تاثیر نسبی را بر جای می گذارند. مداخلات جراحی ، بعنوان موثرترین روش برای تسکین علائم این بیماری ، معرفی شده و روش های غیر جراحی نیز بعنوان فرایندهایی برای پشتیبانی از نتایج کسب شده در درمان های جراحی ، عمل می کنند.
چه غذاهایی برای دیسک کمر ضرر دارد؟
کاهش وزن یکی از نکات بسیار مهمی است که در صورت ابتلا به این عارضه باید مد نظر قرار دهید. در کنار کنترل وزن ، غذاهای حاوی کربوهیدرات یا قند از قبیل ماکارونی ، سیب زمین و نوشابه غذاهایی هستند که می توانند باعث افزایش وزن شده و وضعیت دیسک کمر را در موقعیت بدتری قرار دهند.
شیرین کننده های مصنوعی ، روغن های گیاهی ، محصولات لبنی ، ذرت فراوری شده ، گوشت قرمز و غذاهای حاوی مواد نگهدارنده ، به دلیل تاثیرات التهابی خود می توانند باعث تشدید علائم دیسک کمر شوند.
چه غذاهایی برای تسکین دیسک کمر مفید است؟
کلاژن ماده ای است که بدن برای حفظ و نگهداری غضروف مفصل نخاعی به آن نیاز دارد. مصرف غذاهایی که از تخریب کلاژن جلوگیری کرده و تولید آن را در بدن تحریک می کنند ، می تواند به کنترل و تسکین علائم این بیماری ، کمک کند. غذاهای حاوی آنتی اکسیدان از قبیل زردچوبه ، اسیدهای چرب حاوی امگا ۳ ، غذاهای غنی از گوگرد ، سویا ، غذاهای حاوی فیبر ، غذاهای دریایی ، سبزیجات دارای برگ سبز تیره ، روغن زیتون ، پیاز ، انجیر ، زردآلو و خشکبارهایی از قبیل بادام ، فندق و گردو ، از غذاهای توصیه شده برای افراد مبتلا به این عارضه می باشد.
دیسک کمر و دوران بارداری
درد کمر مشکلی است که بسیاری از بانوان باردار ، آن را در درجات مختلف ، تجربه می کنند. با بزرگ شدن شکم ، قوس کمر افزایش می یابد و فرایند بیومکانیک ستون مهره ها ، تغییر می کند. درد کمر بر حسب ابتلا یا عدم ابتلا خانم باردار به کمر درد در دوره قبل از بارداری ، متغیر است.
بانوان بارداری که قبل از حاملگی ، دچار اختلالات در این عارضه بوده اند ، لازم است قبل از اقدام به بارداری ، به درمان خود اقدام کرده و حداقل به مدت شش ماه ، درد کمر نداشته باشند.
در طول دوره بارداری ، ترشح هورمون پروژسترون افزایش یافته و شل شدن لیگامن ها اتفاق می افتد. افزایش قوی کمر به دلیل بزرگ شدن شکم ، باعث کاهش فضای داخل کانال نخاعی می شود و در صورت آسیب پذیر بودن فرد در برابر اختلالات نخاعی ، این فشار تشدید شده و نهایتاً منجر به کمر درد می شود.
استعمال سیگار و دیسک کمر
استعمال سیگار با تاثیر خود بر روی تنگ شدن عروق مانع از رسیدن خون ، اکسیژن و مواد مغذی کافی به ناحیه در حال بهبود در بدن می شود. به همین دلیل ، افرادی که دچار این بیماری بوده و از طرفی سیگاری هستند ، خود را در معرض آسیب دیدگی بیشتر قرار می دهند.
درمان دیسک کمر
روش های درمان برای این عارضه بسیار متنوع می باشد. در ادامه به بررسی رایج ترین انواع روش های درمان دیسک می پردازیم:
۱ . درمان های غیر تهاجمی
منظور از درمان غیر تهاجمی ، استراحت می باشد. البته منظور از این استراحت ، استراحت مطلق نیست ، چون استراحت مطلق باعث تشدید درد می شود. منظور از استراحت ، عدم وارد آوردن فشار به بدن و اجتناب از انجام فعالیت های سنگین می باشد. بیمار در طول دوره استراحت باید راه برود و در زمان دراز کشیدن ، در محلی که نه بسیار سفت و نه بسیار نرم است قرار گرفته و زیر زانوهای خود ، بالش قرار دهد.
۲ . فیزیوتراپی
فیزیوتراپی روش غیر تهاجمی دیگری است که درمان را بدون نیاز به عمل جراحی با استفاده از روش هایی از قبیل تحریکات الکتریکی ، اولتراسوند ، استفاده از کیسه های حاوی آب گرم یا سرد ، لیزر تراپی ، تکارتراپی مگنت تراپی ، حرکات درمانی ، ماساژ و آب درمانی ، انجام می دهد. این روش ها باعث خون و اکسیژن رسانی بهتر به دیسک شده و درد و التهاب را در آن کاهش می دهد.
۳. درمان دیسک با ورزش
این فرایند درمان در خانواده درمان های فیزیوتراپی و در واقع بخش مهم فرایند درمان این عارضه محسوب می شود. این ورزش ها در طول مداومت در انجام آنها ، می توانند باعث بهبود وضعیت دیسک شده و از بدتر شدن شرایط ، جلوگیری می کنند.
۴. سبک زندگی سالم
دنبال کردن یک سبک زندگی کامل نیز می تواند بعنوان بخشی از یک فرایند درمان ، تاثیرات مثبتی را بر جای گذارد.
اقداماتی از قبیل خودداری از نشستن بیش دو ساعت در طول روز ، اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین ، استفاده از بالش برای تکیه دادن در زمان نشستن ، خودداری از حرکات دراز نشست یا دویدن در صورت مشکوک بودن به ابتلا به دیسک کمر ، گام مهمی در دنبال کردن یک سبک زندگی سالم برای پیشگیری از ابتلا به دیسک کمر یا تشدید علائم آن محسوب می شود.
