بواسیر از تشخیص تا درمان + راز جراحی

بواسیر یا هموروئید زمانی ایجاد می شود که عروق یا رگ های خونی در داخل یا اطراف مقعد و قسمت تحتانی راست روده، متورم و حساس شوند. این اتفاق زمانی رخ می دهد که فشار خارجی بر روی این رگ ها ایجاد گردد. مجموعه راز جراحی با هدف آگاه سازی خوانندگان عزیز، اطلاعات جامع و کاملی را در خصوص بواسیر گردآوری نموده و در اختیار شما قرار داده است، در صورتی که می خواهید درباره این بیماری دانش خود را افزایش دهید به شما توصیه می کنم حتماً حتماً حتماً این مقاله را بخوانید.

بواسیر می تواند در داخل مقعد ( بواسیر داخلی ) یا در زیر پوست در اطراف این بخش از بدن ( بواسیر خارجی ) شکل گیرد.

بواسیر در میان زنان و مردان رایج می باشد. در حدود نیمی از افراد بالای ۵۰ سال دارای هموروئید هستند.

بسیاری از زنان در طول دوره بارداری و زایمان، دچار بواسیر می شوند. فشار ناشی از حمل جنین در دوران بارداری بر روی ناف، باعث ایجاد فشار مضاعف بر روی رگ های خونی ناحیه لگن می شود. فشار وارد آمده در دوران وضع حمل نیز می تواند این رگ های خونی را تحت فشار بیشتری قرار دهد.

انواع بواسیر

• بواسیر داخلی

هموروئید داخلی در راست روده یافت می شود. این نوع هموروئید به دلیل قرار داشتن در عمق مقعد، قابل رویت نمی باشد.

بواسیر داخلی در حالت نرمال، خطرناک نبوده و به خودی خود از بین می رود.

گاهی اوقات هموروئید های داخلی متورم شده و از مقعد، بیرون می زنند که تحت عنوان هموروئید های پایین افتاده خوانده می شوند.

در ناحیه راست روده، عصبی برای شناسایی درد وجود ندارد، بنابراین شما اغلب متوجه وجود هموروئید های داخلی نمی شوید. ولی گاهی اوقات در صورت رشد و بزرگ تر شدن، می تواند علائمی را بوجود آورد.

این علائم عبارتند از :

• درد و احساس ناراحتی
• خارش
• سوزش
• برآمدگی های قابل لمس یا تورم در نزدیکی مقعد

زمانی که مدفوع در راست روده به حرکت در می آید، می تواند هموروئید داخلی را تحریک کند. این امر می تواند باعث خونریزی شود. آغشته شدن دستمال توالت به خون در زمان استفاده از سرویس بهداشتی، می تواند نشانه ای از ابتلاء شما به بواسیر داخلی باشد.

در صورت داشتن درد و ناراحتی، باید به پزشک مراجعه کنید.

• بواسیر پایین افتاده

هموروئید پایین افتاده زمانی رخ می دهد که بواسیر داخلی، متورم شده و از مقعد بیرون بزند. پزشک درجه بیرون زدگی بواسیر را بر اساس میزان فرو افتادن آن تعیین می کند.

• درجه ۱ : هیچگونه فرو افتادنی وجود ندارد.
• درجه ۲ : فرو افتادن اتفاق می افتد، ولی به خودی خود رفع می شود. این نوع هموروئید در زمان وارد آمدن فشار به مقعد یا راست روده، مثلاً در زمان مدفوع کردن، بیرون می زند و سپس در موقعیت نرمال به حالت عادی خود باز می گردد.
• درجه ۳ : در این درجه از هموروئید، فرو افتادن اتفاق می افتد، ولی باید بمنظور جلوگیری از عفونی یا دردناک شدن ، تحت درمان قرار گیرد.
• درجه ۴ : این نوع بواسیر نیز فرو می افتد، ولی برای جلوگیری از بروز درد و عوارض جانبی بیشتر، باید تحت درمان واقع شود.

هموروئید های فرو افتاده، شبیه به برآمدگی های متورم قرمز رنگ، در خارج از مقعد می باشند. شما می توانید با استفاده از آیینه برای آزمایش کردن این ناحیه، آن را مشاهده کنید. بواسیر فروافتاده، غیر از پیش آمدگی علامت و نشانه دیگری ندارد. البته این نوع هموروئید ، گاهی باعث بروز درد، خارش، یا سوزش نیز می شود.

در برخی موارد، برای برداشتن یا درمان هموروئید فرو افتاده، بمنظور جلوگیری از ایجاد درد و ناراحتی، جراحی مورد نیاز است.

• بواسیر خارجی

بواسیر خارجی بر روی مقعد، مستقیماً در سطح جایی که مدفوع خارج می شود، بوجود می آید. این نوع بواسیر همیشه قابل رویت نمی باشد، ولی گاهی اوقات به صورت برآمدگی در سطح مقعد، قابل مشاهده است.

هموروئید خارجی بعنوان یک مشکل پزشکی جدی محسوب نمی شود، ولی در صورت احساس دردی که باعث ایجاد اختلال در زندگی روزمره تان شود، به پزشک مراجعه کنید.

علائم هموروئید خارجی، الزاماً شبیه به هموروئید های داخلی می باشد. ولی از آنجاییکه آنها بر روی سطح خارجی ناحیه مقعد واقع شده اند، در زمان نشستن، انجام فعالیت های فیزیکی یا مدفوع کردن، باعث بروز درد و ناراحتی بیشتری می شوند.

همچنین مشاهده آنها در زمان متورم شدن شان، راحت تر می باشد و رگ های خونی آبی رنگ گشاد شده، در زیر سطح پوست مقعد، قابل رویت هستند.

در صورت تجربه درد و ناراحتی، به پزشک مراجعه کنید.

• بواسیر ترومبوز

هموروئید ترومبوز شامل یک لخته خون ( ترومبوز ) در داخل بافت هموروئید می باشد. آنها به صورت برآمدگی یا تورم در اطراف مقعد نمایان می شوند.

بواسیر ترومبوز الزاماً یک عارضه جانبی بواسیر می باشد که لخته خون در آن شکل گرفته است.

لخته های خون در هموروئید داخلی و خارجی ایجاد می شوند و علائم آنها عبارتند از:

• درد و خارش شدید
• تورم و قرمزی
• آبی رنگ شدن ناحیه اطراف بواسیر

به محض احساس افزایش درد، خارش یا التهاب در اطراف راست روده یا ناحیه مقعد، به پزشک مراجعه کنید. هموروئید ترومبوز باید بمنظور پیشگیری از عوارض جانبی ناشی از تخریب منبع خونرسانی به مقعد یا بافت راست روده، بلافاصله تحت درمان قرار گیرد.

دلایل ایجاد بواسیر

هر چیزی که باعث وارد آمدن فشار برروی مقعد یا راست روده شود می تواند باعث گشاد شدن رگ ها گردد. برخی علل و فاکتورهای خطر رایج عبارتند از:

• چاق شدن
• وارد آمدن فشار در حین مدفوع کردن
• اسهال داشتن یا دچار یبوست شدن
• نشستن برای مدت طولانی در زمان مدفوع کردن
• باردار بودن یا زایمان کردن
• عدم مصرف فیبر اضافی در رژیم غذایی
• استفاده زیاد از روان سازها
• بالا رفتن سن، و از دست رفتن مقاومت و خاصیت ارتجاعی بافت

هموروئید داخلی می تواند در صورت ادامه این علائم، به هموروئید فرو افتاده تبدیل شود.

احتمال تبدیل هموروئید های خارجی به بواسیرهای ترومبوز بیشتر است، هر چند فاکتور خطر ویژه ای که باعث بروز این حالت شود، شناخته نشده است.

تشخیص بواسیر

پزشک می تواند هموروئید خارجی را مشاهده کند. تشخیص هموروئید های داخلی شامل آزمایش کانال مقعد و راست روده می باشد.

• آزمایش دیجیتال . پزشک، انگشت خود را که با دستکش پوشش داده شده و چرب شده است، بمنظور کنترل هرگونه توده رشد کرده غیر عادی، وارد مقعد می نماید.
• مشاهده بصری . از آنجاییکه هموروئید های داخلی اغلب نرم هستند، در طول آزمایش راست روده قابل لمس می باشند. پزشک شما بخش پایینی روده و راست روده شما را با آنوسکوپ، پروتوسکوپ یا سیگموئیدوسکوپ، آزمایش می کند.

در صورت وجود موارد زیر، پزشک، کل روده را با کولونوسکوپی، تحت آزمایش قرار می دهد:

• علائم و نشانگان شما نشان دهد که شما به بیماری گوارشی دیگری مبتلا هستید.
• فاکتورهای خطر سرطان کولورکتال در شما مشاهده شده باشد.
• شما میانسال باشید و اخیراً کولونوسکوپی انجام نداده باشید.

درمان بواسیر

• درمان خانگی

شما می توانید با استفاده از درمان های خانگی، درد ملایم، تورم و التهاب را تسکین دهید.

• غذاهای حاوی فیبر فراوان بخورید. میوه، سبزیجات و غلات را در رژیم غذایی تان بگنجانید. با انجام این کار می توانید مدفوع را نرم کرده و به اجتناب از وارد آمدن فشار که باعث تشدید علائم ناشی از بواسیر می شود، کمک کنید. بمنظور اجتناب از احساس وجود گاز، به آرامی، فیبر را به رژیم غذایی تان اضافه کنید.
• از درمان های موضعی استفاده کنید. از کرم های هموروئید یا محصولات حاوی هیدروکورتیزون استفاده کرده یا پدهای حاوی عنصر بی حسی را مورد استفاده قرار دهید.
• مرتباً ناحیه مقعد را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دو تا سه بار در روز، در آب گرم قرار دهید.
• از داروهای مسکن خوراکی استفاده کنید. استامینوفن، آسپرین یا ایبوپروفن، به طور موقتی می تواند به تسکین درد کمک کند.

با این درمان ها علائم بواسیر اغلب در طول یک هفته از بین می رود. اگر بعد از گذر یک هفته، این علائم تسکین پیدا نکرد، یا در صورتی که درد یا خونریزی شدت پیدا کرد، به پزشک مراجعه کنید.

• داروها

اگر هموروئید باعث بروز درد ملایم شود، پزشک استفاده از کرم ها، پمادها یا پدهای بدون نسخه را که در داروخانه ها در دسترس می باشد، تجویز می کند. این محصولات بطور موقتی می تواند درد و خارش را تسکین دهد.

از کرم های استروئید بدون نسخه برای بیش از یک هفته جز در صورت تجویز پزشک استفاده نکنید، چون این مواد باعث نازک شدن پوست می شود.

• ترومبکتومی هموروئید بیرونی

اگر یک لخته خون دردناک در بواسیر بیرونی شکل گرفته باشد، پزشک می تواند آن را بردارد و درد را تسکین دهد. این فرایند تحت بی حسی موضعی انجام می شود و اگر در طول ۷۲ ساعت رشد لخته، درمان صورت گیرد، بیشترین تاثیر را بر جای می گذارد.

• روندهای حداقل تهاجمی

در شرایط خونریزی مستمر یا دردناک بودن بواسیر، پزشک یکی از روندهای حداقل تهاجمی را توصیه می کند. این درمان ها در مطب پزشک یا سایر مراکز درمانی قابل اجرا بوده و به بیهوشی نیازی ندارند. برخی درمان های حداقل تهاجمی عبارتند از:

• بستن نوار لاستیکی: پزشک، یک یا دو نوار لاستیکی ریز را در اطراف پایه هموروئید داخلی قرار داده و جریان خون به آن را قطع می کند. بدین ترتیب، بواسیر ظرف یک هفته فرو می افتد.

قرار دادن نوار لاستیکی در اطراف هموروئید ، گاهی دردناک بوده و باعث خونریزی می شود. این درد و خونریزی اغلب دو تا چهار روز بعد از روند شروع می شود، ولی به ندرت شدت می یابد. گاهی اوقات برخی عوارض جانبی جدی، اتفاق می افتد.

• تزریق ( اسکلروتراپی ): پزشک یک محلول شیمیایی را در بافت هموروئید با هدف کوچک کردن آن، تزریق می کند. هر چند تزریق باعث بروز درد نمی شود، ولی در مقایسه با بستن نوار لاستیکی، تاثیر کمتری را بر جای می گذارد.
• انعقاد ( اشعه مادون قرمز، لیزر): تکنیک انعقاد، از لیزر، اشعه مادون قرمز یا حرارت استفاده می کند. این تکنیک می تواند باعث خونریزی جزئی در بواسیر داخلی شود. درد جزئی بعنوان یکی از عوارض جانبی این تکنیک می باشد.
• روندهای جراحی

تنها درصد کمی از افراد مبتلا به بواسیر به جراحی نیاز پیدا می کنند. با این وجود، اگر روندهای دیگر موفق واقع نشود یا هموروئید شما بزرگ شود، پزشک یکی از روش های زیر را توصیه می کند:

• برداشتن بواسیر

(هموروئیدکتومی): جراح با انتخاب یک یا چند تکنیک، بافت اضافی که باعث خونریزی می شود را بر می دارد. جراحی را می توان تحت بی حسی موضعی به همراه تزریق درون وریدی، بی حسی نخاعی، یا بیهوشی عمومی انجام داد.

هموروئیدکتومی، موثرترین روش بوده و شیوه درمان هموروئید های شدید یا بازگشتی را تکمیل می کند. عوارض جانبی شامل دشواری موقتی در تخلیه مثانه می باشد که می تواند باعث عفونت مجاری ادرار شود. این عارضه جانبی عمدتاً بعد از بی حسی نخاعی اتفاق می افتد.

بیشتر افراد بعد از این روند، اندکی درد را تجربه می کنند که برخی داروها برای تسکین این درد، موثر می باشند. فرو بردن ناحیه مورد نظر در آب گرم نیز می تواند مفید واقع شود.

• گیره زدن بواسیر

این روند که هموروئیدوپکسی نامیده می شود، جریان خون به بافت بواسیر را مسدود می کند. این تکنیک معمولاً برای بواسیر داخلی مورد استفاده قرار می گیرد. تکنیک گیره زدن هموروئید، در مقایسه با هموروئیدکتومی از درد کمتری برخوردار بوده و امکان بازگشت به فعالیت های نرمال، در آن سریع تر است. با این وجود، این تکنیک، خطر بیشتری را در خصوص عود یا بازگشت هموروئید یا فروافتادن راست روده، به همراه دارد. در این عارضه، بخشی از راست روده از مقعد بیرون می زند.

عوارض جانبی آن شامل خونریزی، احتباس ادرار، و در موارد نادر، عفونت خون تهدید کننده زندگی، می باشد. بمنظور بهره مندی از بهترین گزینه، با پزشک خود گفتگو کنید.