فهرست مطالب
گفتار درمانی ، یک فرایند ارزیابی و درمان مشکلات ارتباطی و ناهنجاری های کلامی است. این درمان توسط پاتولوژیست گفتار و زبان انجام می شود که اغلب تحت عنوان گفتاردرمانگر ، نامیده می شود. تکنیک های گفتار درمانی برای بهبود ارتباط ، مورد استفاده قرار می گیرند. این تکنیک ها شامل تلفظ درمانی ، فعالیت های مربوط به مداخلات زبانی و تکنیک های دیگر بر حسب نوع ناهنجاری زبان و گفتار می باشد. گفتار درمانی برای ناهنجاری های کلامی مورد نیاز است که در دوران کودکی یا در اثر نقص های گفتاری ایجاد شده در بزرگسالان ، در اثر وارد آمدن آسیب یا بیماری از قبیل سکته یا آسیب دیدگی مغز ، اتفاق افتاده است. راز جراحی در ادامه ، مجموعه ای از اطلاعات مربوط به گفتار درمانی در رده های سنی مختلف ، علل و روش های درمان را برای شما گرد آوری کرده است.
گفتار درمانی کودکان
گفتار درمانی در کودکان ، در کلاس یا در گروه های کوچک یا به صورت انفرادی ، بر حسب ناهنجاری گفتار ، انجام می شود. تمرینات و فعالیت های گفتار درمانی ، بر حسب ناهنجاری کودک ، سن و نیازهای او ، متغیر می باشد. در طول گفتار درمانی در کودکان ، پزشک از طرق زیر اقدام به درمان می کند:
- از طریق صحبت کردن یا بازی کردن ، یا استفاده از کتاب ، عکس و اشیاء دیگر ، بعنوان بخشی از مداخلات زبانی برای کمک به تحریک پیشرفت زبان ، با کودک وارد تعامل می شود.
- اصوات و سیلاب های صحیح را برای کودک در طول یک بازی متناسب با سن او ، مدل سازی کرده و به او آموزش می دهد که چگونه صداهای خاص را تولید کند.
- استراتژی ها و تکالیفی را برای کودک ، والدین و پرستار کودک مشخص می کند و به آنها نحوه گفتار درمانی در منزل را آموزش می دهد.
گفتار درمانی در چه مواردی مورد نیاز است؟
ناهنجاری های کلامی و زبانی متعددی وجود دارند که با گفتار درمانی ، قابل درمان است.
- ناهنجاری های تلفظ
ناهنجاری تلفظ ، ناتوانی در شکل دهی صحیح برخی صداهای ویژه می باشد. کودکی که به ناهنجاری گفتاری دچار است ، صداهایی را حذف کرده ، تغییر داده ، مخدوش کرده یا اضافه می کند.
- ناهنجاری در روانی کلام
ناهنجاری در روانی ، بر روی جریان ، سرعت و ریتم کلام اثر می گذارد. لکنت زبان یا بریده گویی ، ناهنجاری های مربوط به روانی کلام می باشند. فردی که دچار لکنت زبان است ، در تلفظ یک صدا با مشکل روبرو می شود و کلامی را تولید می کند که منقطع یا مسدود شده بوده و گاهی بخش هایی از یک لغت را مرتباً تکرار می کند. فردی که دچار بریده گویی است ، اغلب بسیار سریع صحبت کرده و کلمات را با هم ترکیب می کند.
- ناهنجاری های رزونانس یا تشدید
یک ناهنجاری رزونانس زمانی رخ می دهد که انسداد در جریان مستمر هوا در بینی یا حفره های دهان ، لرزش های مسئول کیفیت صدا را تغییر دهد. ناهنجاری های رزونانس اغلب با شکاف کام ، ناهنجاری های نورولوژیکی و لوزه های متورم ، در ارتباط است.
- ناهنجاری در اندام های حسی پذیرنده
شخصی که دچار ناهنجاری زبانی اندام های حسی گیرنده است ، در درک و پردازش آنچه دیگران می گویند ، با مشکل روبرو می شود. در چنین شرایطی اینطور به نظر می رسد که فرد علاقمند به صحبت کردن نبوده ، در هدایت کردن مسیر گفتگو ، مشکل داشته یا دارای دامنه لغات محدودی است. ناهنجاری های زبانی دیگر ، اوتیسم ، از دست رفتن شنوایی و آسیب دیدن سر ، می تواند به بروز یک ناهنجاری زبان اندام حسی گیرنده ، نسبت داده شود.
- ناهنجاری های اشاره ای
ناهنجاری های زبانی اشاره ای به مشکلات در انتقال و بیان اطلاعات ، نسبت داده می شود. اگر دچار این نوع ناهنجاری هستید ، در ساخت صحیح جملات با مشکل روبرو می شوید و مثلاً یک جمله را با زمان فعل نادرست ، می سازید. این مشکل با نقص در فرایند رشد از قبیل سندروم داون و از دست رفتن شنوایی نیز در ارتباط است. این مشکل می تواند در اثر وارد آمدن ضربه به سر یا یک مشکل پزشکی نیز ایجاد شود.
- ناهنجاری های ارتباطی – شناختی
دشوار بودن برقراری ارتباط به دلیل آسیب دیدن بخشی از مغز که توانایی شما برای فکر کردن را کنترل می کند ، تحت عنوان ناهنجاری ارتباطی – شناختی نامیده می شود. این مشکل می تواند در اثر مشکلات حافظه ، حل مشکل و دشواری در صحبت کردن یا گوش کردن ، اتفاق بیافتد. همچنین برخی مشکلات بیولوژیکی از قبیل رشد ناقص مغز ، برخی مشکلات نورولوژیکی ، آسیب دیدگی مغز یا سکته نیز ، در این میان دخیل می باشد.
- افازی یا عدم قدرت تکلم
این یک ناهنجاری ارتباطاتی اکتسابی است که بر روی توانایی شخص برای صحبت کردن و فهمیدن منظور دیگران ، اثر می گذارد. این ناهنجاری همچنین توانایی فرد برای خواندن و نوشتن را نیز تحت تاثیر قرار می دهد. سکته ، یکی از رایج ترین علل افازی می باشد هرچند ، سایر ناهنجاری های مغز نیز باعث بروز این مشکل می شوند.
- نارساگویی عضوی
این مشکل با یک کلام نامفهوم و کند در اثر ضعف یا ناتوانی برای کنترل عضلات استفاده شده برای کلام ، مشخص می شود. این مشکل معمولاً در اثر ناهنجاری سیستم عصبی و مشکلات مرتبط با فلج صورت یا ضعف زبان و گلو از قبیل اسکلروز چندگانه ( ام اس ) و سکته ، اتفاق می افتد.
گفتار درمانی در منزل برای بزرگسالان
گفتار درمانی در بزرگسالان با ارزیابی برای تعیین نیازها و بهترین درمان ، آغاز می شود. تمرین های گفتار درمانی برای بزرگسالان می تواند به شما در داشتن کلام ، زبان و ارتباطات شناختی بهتر ، کمک کند.
درمان همچنین شامل بازیابی عملکرد بلع در صورت وجود یک مشکل پزشکی یا آسیب دیدگی از قبیل بیماری پارکینسون یا سرطان دهان که باعث بروز مشکلات بلع می شود نیز می باشد.
تمرینات ، برای دستیابی به نتایج زیر انجام می پذیرد:
- حل مشکل حافظه ، سازمان دهی و دیگر فعالیت های مرتبط با بهبود ارتباطات شناختی
- تاکتیک های گفتگو با هدف بهبود ارتباطات اجتماعی
- تمرینات تنفسی برای رزونانس
- ورزش هایی برای تقویت عضلات دهان
اگر به دنبال یافتن روش هایی برای امتحان کردن ورزش ها و تمرینات گفتار درمانی در منزل هستید ، منابع مختلفی از جمله موارد زیر ، در اختیار می باشد:
- اپلیکیشن های گفتار درمانی
- مسابقات یا گیم های بهبود زبان از قبیل فلیپ کارت ها و فلش کارت ها
- کتاب های کار یا ورک بوک ها
گفتار درمانی چقدر طول می کشد؟
مقدار زمان مورد نیاز برای گفتار درمانی ، به تعدادی فاکتور از جمله موارد زیر ، وابسته است:
- سن
- نوع و شدت ناهنجاری گفتاری
- تعداد دفعات تکرار درمان
- مشکلات پزشکی پایه
- درمان یک مشکل پزشکی پایه
برخی ناهنجاری های گفتار درمانی در کودکی آغاز می شود و با بالا رفتن سن ، بهبود می یابد ، در حالیکه برخی دیگر تا دوره بزرگسالی هم ادامه پیدا کرده و به درمان و نگهداری دراز مدت ، نیاز دارد.
یک ناهنجاری ارتباطاتی ایجاد شده در اثر سکته یا دیگر مشکلات پزشکی ، با بهبود یافتن مشکل پزشکی ، روند صعودی را طی کرده و بهتر می شود.
گفتار درمانی تا چه اندازه موفق است ؟
میزان موفقیت گفتاردرمانی ، بر اساس ناهنجاری نیازمند درمان و گروه های سنی ، متفاوت است. وقتی گفتار درمانی را آغاز می کنید ، می توانید به خوبی احساس کنید که چگونه تحت تاثیر نتیجه به دست آمده از آن قرار گرفته اید.
تحقیقات انجام شده نشان داده اند که گفتار درمانی در کودکان ، در صورت شروع شدن زودهنگام و ممارست در پیگیری تمارین در منزل با مشارکت والدین و پرستار کودک ، موفقیت آمیز ترین نتیجه را به دست می دهد.
مزایای گفتار درمانی
گفتار و کلام ، روش موثر در بیان نیازها و برقراری ارتباط با دیگران و لازمه یک زندگی اجتماعی است. برخی افراد با مشکلاتی در این زمینه مواجه بوده و گفتار درمانی ، روشی مفید برای رفع مشکلات در ارتباطات کلامی و گفتاری می باشد. مزیت های این روش درمان شامل موارد زیر است:
- بهبود کیفیت انجام فعالیت های روزمره
- بالا رفتن سطح اعتماد به نفس و بهبود عملکرد و موفقیت در مراحل تحصیلی و کاری
- کمک به افراد ناتوان در صحبت کردن با افزایش سطح توانایی آنها در برقراری ارتباط
- پیشگیری از گسترش سطح آسیب دیدگی که منجر به بروز مشکلات گفتاری شده است.
- آموزش دادن چگونگی بلغ غذا به افرادی که دچار آسیب دیدگی مغز یا سکته مغزی شده اند.
متخصص گفتار درمانی کودکان
متخصص گفتار درمانی ، قادر است مشکلات متعددی از قبیل آپراکسی ، نقص در تولید یا تلفظ لغات ، مشکلات ناشی از شکاف کام ، اوتیسم ، ناتوانی در عملکردهای مربوط به توجه و سازماندهی ، مشکلات تغذیه ای ، اختلالات مربوط به روان بودن کلام و بسیاری مشکلات دیگر را درمان کند. او با استفاده از تکنیک های مبتکرانه ، قادر است در فرایند یادگیری در خواندن و نوشتن یا تلفظ ، به کودکانی که در این حوزه دچار مشکل هستند کمک کند.
اقدامات قبل از گفتار درمانی
قبل از شرکت در یک جلسه گفتار درمانی ، لازم است تمام سوابق پزشکی مرتبط با مشکلات سلامت و گفتار ، جهت ارائه به متخصص گفتاردرمانی ، جمع آوری شود. متخصص گفتار درمانی از این اطلاعات برای ترسیم طرح درمان متناسب با نیازهای بیمار استفاده می کند.
بهتر است سوالات خود را از قبل آماده کنید تا در زمان شرکت در جلسه ، از متخصص خود بپرسید.
والدین باید کلیه مشکلات گفتاری و زبانی که در کودک خود مشاهده کرده اند را به متخصص انتقال دهند.
بمنظور دستیابی به یک نتیجه موثر ، بهتر است تمرین ها و فعالیت هایی که به صورت تکلیف از طرف متخصص گفتار درمانی ارائه می شود ، در منزل با دقت انجام پذیرد.
هزینه گفتار درمانی
هزینه گفتاردرمانی ، به دلیل متغیر بودن دامنه مشکلات در هر فرد ، و متفاوت بودن تعداد جلسات مورد نیاز برای رسیدن به نتیجه مورد نظر ، ثابت نمی باشد. متخصص گفتار درمانی بعد از انجام بررسی های لازم و تعیین دامنه نیاز ها ، تکنیک ها و تعداد جلسات مورد نیاز در خصوص هزینه درمان ، اطلاع رسانی لازم را انجام می دهد.
